Politici in Nederland en de Europese Unie nemen te vaak beslissingen die belangen van ontwikkelingslanden schaden. Dat moet veranderen. Fair Politics wil dat landen niet worden belemmerd, maar de ruimte krijgen om zich te ontwikkelen.

FairKiezingswijzer 2017

Beweeg met je muis over de icoontjes en zie in één oogopslag hoe de politieke partijen al dan niet rekening houden met de belangen van ontwikkelingslanden. Klik op een onderwerp of op een partij en lees onze uitgebreide analyse.

cdad66vvdpvdaspcusgppvvgroenlinkspvdd50plus
HANDEL

HANDEL (CDA)

Het CDA gebruikt handelsbeleid om de economische positie van Nederland te verbeteren, en besteedt te weinig aandacht aan de positie van ontwikkelingslanden.

HANDEL (D66)

D66 wil ontwikkelingslanden meer kans geven om naar de EU te exporteren door handelsbarrières te verminderen.

HANDEL (VVD)

Nederlandse handelsbelangen staan voorop bij de VVD. Handel wordt zelfs een instrument om ontwikkelingslanden te dwingen mee te werken aan Nederlands beleid.

HANDEL (PvdA)

De PvdA bepleit dat handel en handelsverdragen moeten bijdragen aan het verduurzamen van productieketens en betere posities van ontwikkelingslanden.

HANDEL (SP)

SP is voor eerlijke handel waarvan ook de bevolking van betrokken landen profiteert, maar maakt deze ambitie weinig concreet.

HANDEL (ChristenUnie)

CU vindt dat internationale handel vooral moet bijdragen aan inclusieve en duurzame groei in ontwikkelingslanden en heeft daar concrete maatregelen voor.

HANDEL (SGP)

Volgens de SGP ligt samenwerking ten grondslag aan het ten goede komen van internationale handel aan de allerarmsten.

HANDEL (PVV)

De PVV gaat in haar partijprogramma niet in op internationale handel.

HANDEL (GroenLinks)

GroenLinks pleit o.a. voor toetsing van de impact van handelspolitiek op ontwikkelingslanden en bijdrage aan de Duurzame Ontwikkelingsdoelen.

HANDEL (PvdD)

De PvdD wil expliciet rekening houden met de belangen van ontwikkelingslanden in het Nederlandse internationaal handelsbeleid.

HANDEL (50PLUS)

Het partijprogramma van 50Plus is uiterst beperkt over internationale handel.

KLIMAAT

KLIMAAT (CDA)

De ambities voor energiebesparing en opwekking van duurzame energie werkt het CDA nauwelijks uit in concrete plannen.

KLIMAAT (D66)

D66 pleit voor een minister van Klimaat en Energie, nationale klimaatwet en ontwikkelingssamenwerking met klimaathulp en klimaatfinanciering.

KLIMAAT (VVD)

Het Nederlands belang staat voorop in klimaatbeleid van VVD waarbij slechts bestaande afspraken nageleefd moeten worden.

KLIMAAT (PvdA)

De PvdA wil dat het Parijs Klimaatakkoord doorwerkt in ambitieuze doelstellingen en dat ontwikkelingshulp meer wordt toegespitst op klimaatverandering.

KLIMAAT (SP)

De SP pleit voor ontwikkelingsbeleid gebaseerd op het Parijs Klimaatakkoord om de gevolgen van klimaatverandering te bestrijden.

KLIMAAT (ChristenUnie)

De CU wil niet dat de allerarmsten opdraaien voor de gevolgen van klimaatverandering en pleit voor klimaatfinanciering voor ontwikkelingslanden.

KLIMAAT (SGP)

De SGP wil zich inzetten voor het bestrijden van klimaatverandering en doet dit o.a. vanwege de positieve uitwerking op ontwikkelingslanden.

KLIMAAT (PVV)

De PVV wil geen geld uitgeven aan innovatie of windmolens, wat negatieve klimaatgevolgen voor ontwikkelingslanden teweegbrengt.

KLIMAAT (GroenLinks)

GroenLinks wil met het Parijs Klimaatakkoord als basis een ambitieus klimaatbeleid met specifieke klimaatsteun voor ontwikkelingslanden.

KLIMAAT (PvdD)

De PvdD wil een duurzaamheidsmeetlat voor toekomstig beleid, eisen aan grondstoffenimport, internationaal bindende regels en een milieugerechtshof.

KLIMAAT (50PLUS)

50PLUS wil CO2-uitstoot terugdringen om de wereld leefbaar te houden, maar toont weinig ambities voor een duidelijk klimaatbeleid.

VREDE & VEILIGHEID

VREDE & VEILIGHEID (CDA)

Het CDA bepleit het belang van internationale samenwerking in een veilige wereld, maar maakt dit niet concreet.

VREDE & VEILIGHEID (D66)

D66 is voorstander van een strenger EU wapenexportbeleid dat concurrentie tussen lidstaten moet beperken en toewerkt naar een gemeenschappelijk beleid.

VREDE & VEILIGHEID (VVD)

De VVD gaat niet in op wapenexport en bepleit ontwikkelingsgelden in te zetten voor het financieren van militaire missies.

VREDE & VEILIGHEID (PvdA)

De PvdA wil een strenger wapenexportbeleid, zeker als het gaat om de export van controversiële wapens en/of naar repressieve regimes.

VREDE & VEILIGHEID (SP)

De SP wil de huidige wapenexportregelgeving strenger naleven en wapenexport naar staten waar mensenrechten worden geschonden stoppen.

VREDE & VEILIGHEID (ChristenUnie)

De ChristenUnie is tegen wapenhandel met landen die mensenrechten schaden, maar maakt deze inzet niet concreet.

VREDE & VEILIGHEID (SGP)

De SGP gaat in haar partijprogramma niet in op vrede en veiligheid vanuit een ‘eerlijk-beleid-voor-ontwikkelingslanden’ perspectief.

VREDE & VEILIGHEID (PVV)

De PVV gaat in haar partijprogramma niet in op vrede en veiligheid vanuit een ‘eerlijk-beleid-voor-ontwikkelingslanden’ perspectief.

VREDE & VEILIGHEID (GroenLinks)

GroenLinks maakt zich sterk voor een strikt, door mensenrechten gedreven wapenexportbeleid, zowel internationaal als in Nederland.

VREDE & VEILIGHEID (PvdD)

De PvdD is kritisch over wapenexport naar landen die mensenrechten schenden en pleit voor internationale regelgeving.

VREDE & VEILIGHEID (50PLUS)

50PLUS gaat in haar partijprogramma niet in op vrede en veiligheid vanuit een ‘eerlijk-beleid-voor-ontwikkelingslanden’ perspectief.

BELASTINGONTWIJKING

BELASTINGONTWIJKING (CDA)

Het CDA wil stevig optreden tegen bedrijven en multinationals die belasting ontwijken, maar legt geen link met ontwikkelingslanden.

BELASTINGONTWIJKING (D66)

D66 wil een stevige aanpak in de strijd tegen oneerlijke belastingpraktijken op Europees niveau, met Nederland als koploper.

BELASTINGONTWIJKING (VVD)

De VVD is tegen het hervormen van belastingverdragen, omdat dit het nationale vestigingsklimaat zal schaden

BELASTINGONTWIJKING (PvdA)

Belastingen zijn een wapen tegen ongelijkheid en daarom komt de PvdA met concrete maatregelen om belastingontwijking te bestrijden.

BELASTINGONTWIJKING (SP)

Ook grote bedrijven en multinationals gaan voortaan hun eerlijke deel in de belastingen betalen als het aan de SP ligt.

BELASTINGONTWIJKING (ChristenUnie)

De ChristenUnie bepleit een effectieve bestrijding van belastingontwijking door multinationals en het voorkomen van belastingconcurrentie.

BELASTINGONTWIJKING (SGP)

De SGP is tegen belastingontwijking –en ontduiking van multinationals, maar legt geen link met ontwikkelingslanden.

BELASTINGONTWIJKING (PVV)

De PVV gaat in haar partijprogramma niet in op belastingontwijking of belastingontduiking door multinationale ondernemingen.

BELASTINGONTWIJKING (GroenLinks)

De stevige aanpak van belastingontwijking door multinationals van GroenLinks omvat concrete maatregelen die de positie van ontwikkelingslanden ten goede komt.

BELASTINGONTWIJKING (PvdD)

Met herziening van de belastingwetgeving en belastingverdragen wil de PvdD voorkomen dat ontwikkelingslanden miljarden aan inkomsten mislopen.

BELASTINGONTWIJKING (50PLUS)

50PLUS gaat in haar partijprogramma niet in op belastingontwijking of belastingontduiking door multinationale ondernemingen.

EERLIJK WERK

EERLIJK WERK (CDA)

Het CDA wil mensen in ontwikkelingslanden een menswaardig bestaan bieden en vraagt aandacht voor maatschappelijk verantwoord ondernemen.

EERLIJK WERK (D66)

D66 wil steun voor bedrijven die verantwoordelijkheid nemen m.b.t. hun impact om hen heen in de wereld.

EERLIJK WERK (VVD)

De VVD bepleit dat ondernemers zich houden aan bestaande afspraken over mensenrechten, maar wil tegelijkertijd ook minder complexe regelgeving voor bedrijven in het buitenland.

EERLIJK WERK (PvdA)

De PvdA legt een sterke focus op betere arbeidsomstandigheden in ontwikkelingslanden en het tegengaan van kinderarbeid.

EERLIJK WERK (SP)

De SP besteedt in haar verkiezingsprogramma geen aandacht aan eerlijk werk wereldwijd.

EERLIJK WERK (ChristenUnie)

De CU komt met een ambitieuze serie maatregelen om arbeids- en kinderrechten te bevorderen, zo nodig met behulp van wetten en sancties.

EERLIJK WERK (SGP)

De SGP vindt dat bedrijven zich aan de bestaande regels voor maatschappelijk verantwoord ondernemen moeten houden, maar maakt deze inzet niet concreet.

EERLIJK WERK (PVV)

De PVV wil stoppen met ontwikkelingshulp en vermeldt niets over eerlijk werk wereldwijd.

EERLIJK WERK (GroenLinks)

Als het aan GroenLinks ligt, wordt Nederland koploper in internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemen.

EERLIJK WERK (PvdD)

De PvdD heeft veel concrete en stevige plannen om de omstandigheden van arbeiders in ontwikkelingslanden te verbeteren.

EERLIJK WERK (50PLUS)

50PLUS toont geen concrete ambities op het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen.

MIGRATIE & ONTWIKKELING

MIGRATIE & ONTWIKKELING (CDA)

CDA beperkt migratie tot vluchtelingen; met een focus op de terugkeer en bijdrage van vluchtelingen aan de wederopbouw van herkomstlanden.

MIGRATIE & ONTWIKKELING (D66)

De brede migratieaanpak van D66 omvat o.a. ook het creëren van legale routes voor vluchtelingen en een selectief systeem voor economische migranten.

MIGRATIE & ONTWIKKELING (VVD)

Adequate opvang in de regio moet migratie naar de EU onnodig en onmogelijk maken volgens de VVD.

MIGRATIE & ONTWIKKELING (PvdA)

De PvdA komt met een brede migratieaanpak en wil o.a. investeren in veilige, legale routes en toekomstperspectief in zowel de regio als in Nederland.

MIGRATIE & ONTWIKKELING (SP)

De SP is voor het aanpakken van de grondoorzaken en het verbeteren van de opvang van vluchtelingen (in de regio), maar maakt deze inzet niet concreet.

MIGRATIE & ONTWIKKELING (ChristenUnie)

ChristenUnie bepleit een brede migratieaanpak die zich o.a. richt op grondoorzaken en betere opvang in de regio, maar ook op verplichte terugkeer.

MIGRATIE & ONTWIKKELING (SGP)

SGP focust zich op het loskoppelen van migratie uit het ontwikkelingsbudget en outsourcing van opvang van vluchtelingen en asielaanvragen buiten Europa.

MIGRATIE & ONTWIKKELING (PVV)

De PVV wil de Nederlandse grenzen sluiten.

MIGRATIE & ONTWIKKELING (GroenLinks)

GroenLinks wil betere opvang in de regio en veiligere routes voor vluchtelingen, maar ook een tijdelijke visa voor arbeidsmigranten.

MIGRATIE & ONTWIKKELING (PvdD)

Een menswaardige opvang in de regio en een uitgebreide aanpak van oorzaken van de vluchtelingencrisis: dat is de inzet van de PvdD.

MIGRATIE & ONTWIKKELING (50PLUS)

50PLUS ‘staat voor een streng, rechtvaardig en humaan vreemdelingenbeleid’, maar maakt deze ambitie niet concreet.

FAIR POLITICS

FAIR POLITICS (CDA)

De geïntegreerde aanpak om mensen in ontwikkelingslanden weerbaar te maken, werkt het CDA nauwelijks uit in concrete (bekostigings) plannen.

FAIR POLITICS (D66)

D66 onderbouwt een stevig ontwikkelingsbeleid dat ook ingaat op zaken als handel en klimaat, en dat bekostigd wordt met 0,7 procent van het BNP.

FAIR POLITICS (VVD)

Nederlandse (handels)belangen staan altijd voorop bij de VVD; zo wil de partij ontwikkelingshulp voorwaardelijk maken.

FAIR POLITICS (PvdA)

Met o.a. een ministersaanpak en een toets voor nieuw beleid, wil de PvdA voorkomen dat wat we met de ene hand geven, wordt weggenomen met de andere.

FAIR POLITICS (SP)

De SP is voor ontwikkelingssamenwerking gebaseerd op ‘wederzijds begrip en respect’, maar maakt deze ambitie niet (financieel) concreet.

FAIR POLITICS (ChristenUnie)

CU wil zowel een hoger ontwikkelingsbudget als dat het beleid niet nadelig is voor ontwikkelingslanden, en stelt o.a. een beleidstoets voor.

FAIR POLITICS (SGP)

De SGP wil de belangen van ontwikkelingslanden meenemen in beleid met een impacttoets, maar blijft onduidelijk over de hoogte van het ontwikkelingsbudget.

FAIR POLITICS (PVV)

De PVV wil de Nederlandse financiering van ontwikkelingshulp stoppen.

FAIR POLITICS (GroenLinks)

Naast een verhoging en zuivering van het budget, wil GroenLinks dat internationaal beleid getoetst wordt op de gevolgen voor ontwikkelingslanden.

FAIR POLITICS (PvdD)

De PvdD houdt expliciet rekening met de kansen voor mensen in ontwikkelingslanden en wil o.a. alle beleid langs een duurzaamheidsmeetlat leggen.

FAIR POLITICS (50PLUS)

50PLUS wil zich aan internationale afspraken over ontwikkelingshulp houden en ondersteunt de Duurzame Ontwikkelingsdoelen, maar mist concrete ambitie.

Twitter

CDA

HANDEL (CDA)

Het CDA gebruikt handelsbeleid om de economische positie van Nederland te verbeteren, en besteedt te weinig aandacht aan de positie van ontwikkelingslanden.

Uitleg: Het CDA ziet handel als één van de componenten in de geïntegreerde aanpak ‘om mensen in ontwikkelingslanden weerbaar, zelfredzaam te maken en een menswaardig bestaan te bieden’ (p. 38). Het Nederlandse belang staat hierbij wel duidelijk voorop. Zo moet de overheid Nederlandse ondernemers helpen om ‘mee te groeien’ in opkomende markten als Azië, Zuid-Amerika en Afrika door ‘het verbeteren van de randvoorwaarden, financiering en het leggen van contacten’ (p. 85). Ook moet Nederland bij het afsluiten van handelsovereenkomsten speciaal aandacht hebben voor duurzaamheid (p. 36). Hiermee bedoelt de partij volgens het verkiezingsprogramma dat ‘er ook beleid moet zijn dat mogelijke verliezers nieuwe kansen geeft’ (p. 36). Het CDA specificeert hierbij niet of het hierbij gaat om verliezers in Nederland, Europa of ontwikkelingslanden.

Citaten:

p. 34: ‘We werken intensief samen op het terrein van internationale handel en veiligheid, zowel bilateraal als in instituties als de Europese Unie en de NAVO. Dit biedt ons veel kansen.’

p. 36: ‘Bij het afsluiten van handelsovereenkomsten en andere internationale afspraken moeten we niet alleen oog hebben voor de economische voordelen van deze akkoorden (groei, banen), maar ook voor duurzaamheid: er moet ook beleid zijn dat mogelijke verliezers nieuwe kansen geeft.

p. 38: ‘Wij kiezen ervoor om diplomatie, Defensie, handel en ontwikkeling samen te brengen in een geïntegreerde aanpak om mensen in ontwikkelingslanden weerbaar, zelfredzaam te maken en een menswaardig bestaan te bieden. Wij verbinden maatschappelijke organisaties, bedrijven en de overheid, zowel hier als in de ontvangende regio’s. Op die manier worden internationale samenwerking en solidariteit met de bevolking van fragiele staten verbonden in een wederzijds belang en kunnen nieuwe conflicten en problemen worden voorkomen.’

p. 85: ‘Nederland is niet alleen een interessant land om te investeren, ook de internationale handel zit ons al eeuwenlang in het bloed. In Europa maar ook in opkomende markten als Azië, Zuid-Amerika en Afrika. Juist met die regio’s kunnen wij meegroeien door de goede uitgangspositie die we op die continenten al hebben verder te versterken. Ook hier is het aan ondernemers om te ondernemen, maar kan de overheid helpen door het verbeteren van de randvoorwaarden, financiering en het leggen van contacten.’

KLIMAAT (CDA)

De ambities voor energiebesparing en opwekking van duurzame energie werkt het CDA nauwelijks uit in concrete plannen.

Uitleg: CDA geeft aan dat ‘op grond van de klimaatafspraken in Parijs’ er ook van Nederland een extra inspanning” wordt gevraagd (p. 81) en noemt de noodzaak te helpen bij rampen in andere landen als gevolg van klimaatverandering (p.38). De partij wil daarom inzetten op energiebesparing, CO2-reductie en het investeren in de opwekking van duurzame energie. Het CDA noemt slechts enkele maatregelen, zoals het isoleren van gebouwen, die te weinig worden gelinkt aan de impact op ontwikkelingslanden.

Citaten:

p. 38: ‘De noodzaak om bij te dragen aan stabiliteit en ontwikkeling in andere landen is nog onverminderd groot; de media tonen ons de gevolgen van klimaatverandering, honger, ziekte en andere humanitaire rampen.’

p. 80: ‘Een duurzame toekomst vraagt om een forse investering in de economie en infrastructuur van ons land. Om dat mogelijk te maken richten we een ontwikkelingsbank voor Technologie, Innovatie & Duurzaamheid op als aanjager voor de verandering. Deze bank kan geld aantrekken op de kapitaalmarkt en daarmee kunnen we onder meer alle woningen, bedrijven en gebouwen voor het jaar 2035 duurzaam isoleren, wijk voor wijk en straat voor straat. Isolatie van gebouwen is namelijk een van de meest effectieve manieren om de uitstoot van CO2 terug te dringen. De overheid, bedrijven en corporaties staan voor een gezamenlijke opdracht om deze transitie in te vullen.’

p. 81: ‘Om onze energievoorziening te verduurzamen zetten we in op energiebesparing, CO2-reductie en investeren we in de opwekking van duurzame energie. Op grond van de klimaatafspraken in Parijs wordt ook van Nederland een extra inspanning gevraagd.’

VREDE & VEILIGHEID (CDA)

Het CDA bepleit het belang van internationale samenwerking in een veilige wereld, maar maakt dit niet concreet.

Uitleg: Het CDA bepleit het belang van internationale samenwerking in een veilige wereld. Hier kiest de partij voor een geïntegreerde aanpak van diplomatie, defensie, handel en ontwikkeling (p. 38) en toont zich bereid om met deze aanpak een bijdrage te leveren in andere delen van de wereld. Dit ‘uit solidariteit, maar ook in het besef dat de problemen anders ons allemaal zullen raken’ (p. 34). Het CDA blijft in het verkiezingsprogramma echter te algemeen om duidelijke conclusies te kunnen trekken.

Citaten:

p. 34:We blijven bereid om onze bijdrage te leveren aan de internationale rechtsorde, de mensenrechten en aan vrede, stabiliteit en ontwikkeling in andere delen van de wereld. Uit solidariteit, maar ook in het besef dat de problemen anders ons allemaal zullen raken.’ 

p. 38: ‘Internationale samenwerking draagt bij aan de veiligheid in de wereld, daar en hier. De noodzaak om bij te dragen aan stabiliteit en ontwikkeling in andere landen is nog onverminderd groot en wij willen blijvend solidair zijn met die mensen die in grote nood verkeren; de media tonen ons de gevolgen van klimaatverandering, honger, ziekte en andere humanitaire rampen.’

p. 38: ‘Wij kiezen ervoor om diplomatie, Defensie, handel en ontwikkeling samen te brengen in een geïntegreerde aanpak. Dit doen wij om mensen in ontwikkelingslanden weerbaar en zelfredzaam te maken en een menswaardig bestaan te bieden. Wij verbinden maatschappelijke organisaties, be­drijven en de overheid, zowel hier als in de ontvangende regio’s. Op die manier wor­den internationale samenwerking en solidariteit met de bevolking van fragiele staten verbonden in een wederzijds belang en kunnen nieuwe conflicten en problemen worden voorkomen.’

p. 39: ‘In de wetenschap dat door de groei van de bevolking in Afrika, de instabiliteit en terreur in de wereld en de gevolgen van de klimaatverandering, de migratiedruk in de komende decennia alleen maar zal toenemen, zijn naast het bestrijden van de oorzaken nieuwe internationale afspraken nodig. We hebben solide en houdbare oplossingen nodig om nieuwe drama’s te voorkomen.’

BELASTINGONTWIJKING (CDA)

Het CDA wil stevig optreden tegen bedrijven en multinationals die belasting ontwijken, maar legt geen link met ontwikkelingslanden.

Uitleg: Het CDA bepleit een stevig optreden tegen bedrijven en multinationals die belasting ontwijken of ontduiken, maar wil ook ‘kleinere vormen van belastingontduiking door burgers en bedrijven tegengaan’ (p. 98). Dit beoogt de partij met enkele concrete maatregelen op Europees niveau, bijvoorbeeld dat bedrijven belasting gaan betalen daar waar de productie plaats vindt (p. 98). Het partijprogramma spreekt ook over meer inzet binnen Nederland, zoals het ‘aanpakken van lege brievenbusfirma’s’ (p. 98). In haar ambities om belastingontwijking aan te pakken, noemt het CDA echter niet expliciet de positie van ontwikkelingslanden en hoe deze maatregelen voor hen positief kunnen uitpakken.  

Citaten:

p. 36: ‘Een andere kerntaak voor de Europese Unie is de zorg voor economische en monetaire stabiliteit. Dit gaat over een gezamenlijke inzet voor groei, innovatie, duurzaamheid en een sterke munt, maar ook over de strijd tegen sociale dumping en belastingontwijking.’

p. 98: ‘In een eerlijke economie draagt iedereen zijn steentje bij via de belastingen. Dat vraagt ook dat we stevig optreden tegen bedrijven en multinationals die met slimme constructies belasting ontwijken of ontduiken’ 

p. 98: ‘Europese afspraken moeten ertoe leiden dat deze bedrijven hun ondernemingsactiviteiten daar concentreren waar daadwerkelijk waarde wordt toegevoegd, en niet langer hun toevlucht zoeken in allerlei belastingparadijzen’.

p. 98: ‘In Nederland kunnen we strenger zijn bij het misbruik van het eigen netwerk van belastingverdragen. We pakken lege brievenbusfirma’s aan en verscherpen de controles door de Belastingdienst en het toezicht door de Nederlandsche Bank. Waar nodig scherpen we de regels aan om misbruik tegen te gaan.’

p. 98: ‘Ook kleinere vormen van belastingontduiking door burgers en bedrijven kosten de staat jaarlijks vele miljarden aan inkomsten. Dergelijke praktijken zijn bovendien funest voor de belastingmoraal van al die burgers en ondernemers die wel ieder jaar netjes en eerlijk hun belastingformulier invullen. De aanpak van fraude, witwassen en stelselmatige ontduiking van belastingen vraagt om slimme opsporingsmethoden, meer internationale samenwerking en een scherper toezicht op de zoge­heten trustkantoren’. 

EERLIJK WERK (CDA)

Het CDA wil mensen in ontwikkelingslanden een menswaardig bestaan bieden en vraagt aandacht voor maatschappelijk verantwoord ondernemen.

Uitleg: Het CDA wil mensen in ontwikkelingslanden weerbaar en zelfredzaam maken en een menswaardig bestaan bieden. Dit om zowel het belang van mensen in ontwikkelingslanden als het belang van Nederland te dienen. Het CDA vraagt aandacht voor maatschappelijk verantwoord ondernemen, speciaal daar waar het vrouwen in ontwikkelingslanden betreft (p. 38). Helaas doet de partij geen voorstellen voor concrete maatregelen.

Citaten:

p. 38: ‘Wij kiezen ervoor om diplomatie, Defensie, handel en ontwikkeling samen te brengen in een geïntegreerde aanpak. Dit doen wij om mensen in ontwikkelingslanden weerbaar en zelfredzaam te maken en een menswaardig bestaan te bieden. Wij verbinden maatschappelijke organisaties, bedrijven en de overheid, zowel hier als in de ontvangende regio’s. Op die manier worden internationale samenwerking en solidariteit met de bevolking van fragiele staten verbonden in een wederzijds belang en kunnen nieuwe conflicten en problemen worden voorkomen. Binnen het beleid blijft investering in en via maatschappelijke organisaties van belang vanwege hun specifieke expertise en bereik.’

p. 38: ‘Wij staan pal voor lokale maatschappelijke vrouwenorganisaties die een belangrijke rol spelen om tot duurzame vrede te komen, maar zwaar onder druk staan. Vrouwen zijn dikwijls de motor van economische ontwikkeling, maar verkeren in kwetsbare situaties. Ze werken vaak onder slechte arbeidsomstandigheden en hebben last van uitbuiting en discriminatie. We blijven daarom hameren op maatschappelijk verantwoord ondernemen en eerlijke handel.’

p. 78: ‘Een eerlijke economie is gericht op de lange termijn, op kwaliteit en op een eerlijke prijs. Dat is een keuze voor maatschappelijk verantwoord ondernemen, duurzaamheid en innovatie.’

p. 80: ‘Wij kijken daarom verder dan alleen naar omzet en winstcijfers. We spreken ondernemers, bankiers en consumenten aan op hun wezenlijke bijdrage die zij aan de samenleving leveren; in goede arbeidsverhoudingen, in deugdelijke producten en eerlijk zaken doen.’

MIGRATIE & ONTWIKKELING (CDA)

CDA beperkt migratie tot vluchtelingen; met een focus op de terugkeer en bijdrage van vluchtelingen aan de wederopbouw van herkomstlanden.

Uitleg: In het verkiezingsprogramma blijft het CDA beperkt tot de vluchtelingenkwestie. Naast het bestrijden van de oorzaken van vluchtelingenstromen, focust de partij zich expliciet op meer opvang in de regio en tijdelijke opvang elders. Bijvoorbeeld door nieuwe internationale afspraken en het creëren van meer safe havens in de regio. Wel wil de partij altijd hulp en bescherming bieden aan vluchtelingen die werkelijk in nood verkeren (p. 39). Echter altijd vanuit het perspectief op terugkeer en de bijdrage aan de wederopbouw van het herkomstland. Dat geldt ook voor landen die ontwikkelingshulp ontvangen of waar Nederland handelsverdragen mee afsluit. Landen die meewerken aan de terugkeer van hun landgenoten ontvangen steun; ‘landen die niet meewerken, krijgen geen ontwikkelingshulp en komen niet in aanmerking voor handelsverdragen of andere vormen van samenwerking’ (p. 40).

Citaten:

p. 39: ‘De conflicten in de Arabische wereld zijn de bloedigste in decennia en hebben hun uitstraling naar Europa in de vorm van vluchtelingen en aanslagen. Het Westen heeft de morele plicht en politieke verantwoordelijkheid om maximaal aan een oplossing van deze conflicten bij te dragen. Het CDA zet zich er krachtig voor in om oplossingen te bereiken op basis van het internationaal recht.’

p. 39: ‘In de wetenschap dat door de groei van de bevolking in Afrika, de instabiliteit en terreur in de wereld en de gevolgen van de klimaatverandering, de migratiedruk in de komende decennia alleen maar zal toenemen, zijn naast het bestrijden van de oorzaken nieuwe internationale afspraken nodig. We hebben solide en houdbare oplossingen nodig om nieuwe drama’s te voorkomen. Het vluchtelingenverdrag is op deze problematiek en omvang niet geschreven en moet daarom worden aangevuld met verifieerbare internationale afspraken, om meer opvang in de regio en tijdelijke opvang elders verder te bevorderen.’

p. 39: ‘Voor vluchtelingen, in het bijzonder kinderen die werkelijk in nood verkeren, bieden wij altijd hulp en bescherming. Voor oorlogsvluchtelingen kan dat in beginsel in de vorm van een ontheemdenstatus, waarbij de vluchteling aan de ene kant de ruimte krijgt om zich via opleiding of (vrijwilligers-)werk te ontwikkelen, maar hij aan de andere kant ook vanaf het begin eerlijk en duidelijk te horen krijgt dat het verblijf hier tijdelijk is. Het perspectief blijft gericht op terugkeer en hun bijdrage aan de wederopbouw van het land van herkomst, als de situatie daar weer veilig is, tot het moment dat veilige terugkeer geen reële optie meer is.’

p. 40: ‘Tot slot blijft voorkomen beter dan genezen. Dat kan door een uiterste inspanning om problemen voor te zijn in de regio’s waar vluchtelingenstromen dreigen, door samen met andere landen de humanitaire ellende in landen als Syrië en Libië aan te pakken, door meer dan nu safe havens in de regio te creëren en door hulp te bieden in landen als Libanon, dat bijna bezwijkt onder de grote instroom van vluchtelingen. Nederland is bereid daaraan bij te dragen.’

p. 40: ‘Herkomstlanden die na het herstel van de vrede meewerken aan de terugkeer van hun landgenoten geven we steun; landen die niet meewerken, krijgen geen ontwikkelingshulp en komen niet in aanmerking voor handelsverdragen of andere vormen van samenwerking.’

FAIR POLITICS (CDA)

De geïntegreerde aanpak om mensen in ontwikkelingslanden weerbaar te maken, werkt het CDA nauwelijks uit in concrete (bekostigings) plannen.

Uitleg: Vanuit de blijvende noodzaak om bij te dragen aan stabiliteit en ontwikkeling in andere landen, kiest het CDA ervoor om diplomatie, defensie, handel en ontwikkeling samen te brengen in een geïntegreerde aanpak om zo mensen in ontwikkelingslanden weerbaar, zelfredzaam te maken en een menswaardig bestaan te bieden (p. 38). Voor het financieren van deze geïntegreerde aanpak en andere middelen voor internationale samenwerking, worden de komende jaren extra middelen vrijgemaakt. Dit gebaseerd op deels een nieuwe aanpak en deels op bestaande afspraken (p. 38). Het blijft echter onduidelijk hoeveel extra middelen het CDA wil vrijmaken en hoe de partij deze geïntegreerde aanpak concreet beoogt te maken.

Citaten:

p. 38: ‘Internationale samenwerking draagt bij aan de veiligheid in de wereld, daar en hier. De noodzaak om bij te dragen aan stabiliteit en ontwikkeling in andere landen is nog onverminderd groot en wij willen blijvend solidair zijn met die mensen die in grote nood verkeren; de media tonen ons de gevolgen van klimaatverandering, honger, ziekte en andere humanitaire rampen.’  

p. 38: ‘Wij kiezen ervoor om diplomatie, Defensie, handel en ontwikkeling samen te brengen in een geïntegreerde aanpak. Dit doen wij  om mensen in ontwikkelingslanden weerbaar en zelfredzaam te maken en een menswaardig bestaan te bieden. Wij verbinden maatschappelijke organisaties, bedrijven en de overheid, zowel hier als in de ontvangende regio’s. Op die manier worden internationale samenwerking en solidariteit met de bevolking van fragiele staten verbonden in een wederzijds belang en kunnen nieuwe conflicten en problemen worden voorkomen. Binnen het beleid blijft investering in en via maatschappelijke organisaties van belang vanwege hun specifieke expertise en bereik.’  

p. 38: ‘Op de middelen voor internationale samenwerking is de afgelopen decennia te veel bezuinigd. Daarom worden in de komende jaren extra middelen vrijgemaakt voor internationale samenwerking op basis van geïntegreerd beleid om de financiering van de Nederlandse bijdrage omgevormd op basis van deze nieuwe aanpak en tevens te beantwoorden aan afspraken die in internationaal verband zijn gemaakt over de bijdrage aan de ontwikkeling van specifieke landen en regio’s, waaraan Nederland zich heeft gecommitteerd. Daarnaast willen we burgers en organisaties intensiever betrekken bij de financiering van specifieke projecten op het gebied van internationale samenwerking.’