Politici in Nederland en de Europese Unie nemen te vaak beslissingen die belangen van ontwikkelingslanden schaden. Dat moet veranderen. Fair Politics wil dat landen niet worden belemmerd, maar de ruimte krijgen om zich te ontwikkelen.

FairKiezingswijzer 2017

Beweeg met je muis over de icoontjes en zie in één oogopslag hoe de politieke partijen al dan niet rekening houden met de belangen van ontwikkelingslanden. Klik op een onderwerp of op een partij en lees onze uitgebreide analyse.

cdad66vvdpvdaspcusgppvvgroenlinkspvdd50plus
HANDEL

HANDEL (CDA)

Het CDA gebruikt handelsbeleid om de economische positie van Nederland te verbeteren, en besteedt te weinig aandacht aan de positie van ontwikkelingslanden.

HANDEL (D66)

D66 wil ontwikkelingslanden meer kans geven om naar de EU te exporteren door handelsbarrières te verminderen.

HANDEL (VVD)

Nederlandse handelsbelangen staan voorop bij de VVD. Handel wordt zelfs een instrument om ontwikkelingslanden te dwingen mee te werken aan Nederlands beleid.

HANDEL (PvdA)

De PvdA bepleit dat handel en handelsverdragen moeten bijdragen aan het verduurzamen van productieketens en betere posities van ontwikkelingslanden.

HANDEL (SP)

SP is voor eerlijke handel waarvan ook de bevolking van betrokken landen profiteert, maar maakt deze ambitie weinig concreet.

HANDEL (ChristenUnie)

CU vindt dat internationale handel vooral moet bijdragen aan inclusieve en duurzame groei in ontwikkelingslanden en heeft daar concrete maatregelen voor.

HANDEL (SGP)

Volgens de SGP ligt samenwerking ten grondslag aan het ten goede komen van internationale handel aan de allerarmsten.

HANDEL (PVV)

De PVV gaat in haar partijprogramma niet in op internationale handel.

HANDEL (GroenLinks)

GroenLinks pleit o.a. voor toetsing van de impact van handelspolitiek op ontwikkelingslanden en bijdrage aan de Duurzame Ontwikkelingsdoelen.

HANDEL (PvdD)

De PvdD wil expliciet rekening houden met de belangen van ontwikkelingslanden in het Nederlandse internationaal handelsbeleid.

HANDEL (50PLUS)

Het partijprogramma van 50Plus is uiterst beperkt over internationale handel.

KLIMAAT

KLIMAAT (CDA)

De ambities voor energiebesparing en opwekking van duurzame energie werkt het CDA nauwelijks uit in concrete plannen.

KLIMAAT (D66)

D66 pleit voor een minister van Klimaat en Energie, nationale klimaatwet en ontwikkelingssamenwerking met klimaathulp en klimaatfinanciering.

KLIMAAT (VVD)

Het Nederlands belang staat voorop in klimaatbeleid van VVD waarbij slechts bestaande afspraken nageleefd moeten worden.

KLIMAAT (PvdA)

De PvdA wil dat het Parijs Klimaatakkoord doorwerkt in ambitieuze doelstellingen en dat ontwikkelingshulp meer wordt toegespitst op klimaatverandering.

KLIMAAT (SP)

De SP pleit voor ontwikkelingsbeleid gebaseerd op het Parijs Klimaatakkoord om de gevolgen van klimaatverandering te bestrijden.

KLIMAAT (ChristenUnie)

De CU wil niet dat de allerarmsten opdraaien voor de gevolgen van klimaatverandering en pleit voor klimaatfinanciering voor ontwikkelingslanden.

KLIMAAT (SGP)

De SGP wil zich inzetten voor het bestrijden van klimaatverandering en doet dit o.a. vanwege de positieve uitwerking op ontwikkelingslanden.

KLIMAAT (PVV)

De PVV wil geen geld uitgeven aan innovatie of windmolens, wat negatieve klimaatgevolgen voor ontwikkelingslanden teweegbrengt.

KLIMAAT (GroenLinks)

GroenLinks wil met het Parijs Klimaatakkoord als basis een ambitieus klimaatbeleid met specifieke klimaatsteun voor ontwikkelingslanden.

KLIMAAT (PvdD)

De PvdD wil een duurzaamheidsmeetlat voor toekomstig beleid, eisen aan grondstoffenimport, internationaal bindende regels en een milieugerechtshof.

KLIMAAT (50PLUS)

50PLUS wil CO2-uitstoot terugdringen om de wereld leefbaar te houden, maar toont weinig ambities voor een duidelijk klimaatbeleid.

VREDE & VEILIGHEID

VREDE & VEILIGHEID (CDA)

Het CDA bepleit het belang van internationale samenwerking in een veilige wereld, maar maakt dit niet concreet.

VREDE & VEILIGHEID (D66)

D66 is voorstander van een strenger EU wapenexportbeleid dat concurrentie tussen lidstaten moet beperken en toewerkt naar een gemeenschappelijk beleid.

VREDE & VEILIGHEID (VVD)

De VVD gaat niet in op wapenexport en bepleit ontwikkelingsgelden in te zetten voor het financieren van militaire missies.

VREDE & VEILIGHEID (PvdA)

De PvdA wil een strenger wapenexportbeleid, zeker als het gaat om de export van controversiële wapens en/of naar repressieve regimes.

VREDE & VEILIGHEID (SP)

De SP wil de huidige wapenexportregelgeving strenger naleven en wapenexport naar staten waar mensenrechten worden geschonden stoppen.

VREDE & VEILIGHEID (ChristenUnie)

De ChristenUnie is tegen wapenhandel met landen die mensenrechten schaden, maar maakt deze inzet niet concreet.

VREDE & VEILIGHEID (SGP)

De SGP gaat in haar partijprogramma niet in op vrede en veiligheid vanuit een ‘eerlijk-beleid-voor-ontwikkelingslanden’ perspectief.

VREDE & VEILIGHEID (PVV)

De PVV gaat in haar partijprogramma niet in op vrede en veiligheid vanuit een ‘eerlijk-beleid-voor-ontwikkelingslanden’ perspectief.

VREDE & VEILIGHEID (GroenLinks)

GroenLinks maakt zich sterk voor een strikt, door mensenrechten gedreven wapenexportbeleid, zowel internationaal als in Nederland.

VREDE & VEILIGHEID (PvdD)

De PvdD is kritisch over wapenexport naar landen die mensenrechten schenden en pleit voor internationale regelgeving.

VREDE & VEILIGHEID (50PLUS)

50PLUS gaat in haar partijprogramma niet in op vrede en veiligheid vanuit een ‘eerlijk-beleid-voor-ontwikkelingslanden’ perspectief.

BELASTINGONTWIJKING

BELASTINGONTWIJKING (CDA)

Het CDA wil stevig optreden tegen bedrijven en multinationals die belasting ontwijken, maar legt geen link met ontwikkelingslanden.

BELASTINGONTWIJKING (D66)

D66 wil een stevige aanpak in de strijd tegen oneerlijke belastingpraktijken op Europees niveau, met Nederland als koploper.

BELASTINGONTWIJKING (VVD)

De VVD is tegen het hervormen van belastingverdragen, omdat dit het nationale vestigingsklimaat zal schaden

BELASTINGONTWIJKING (PvdA)

Belastingen zijn een wapen tegen ongelijkheid en daarom komt de PvdA met concrete maatregelen om belastingontwijking te bestrijden.

BELASTINGONTWIJKING (SP)

Ook grote bedrijven en multinationals gaan voortaan hun eerlijke deel in de belastingen betalen als het aan de SP ligt.

BELASTINGONTWIJKING (ChristenUnie)

De ChristenUnie bepleit een effectieve bestrijding van belastingontwijking door multinationals en het voorkomen van belastingconcurrentie.

BELASTINGONTWIJKING (SGP)

De SGP is tegen belastingontwijking –en ontduiking van multinationals, maar legt geen link met ontwikkelingslanden.

BELASTINGONTWIJKING (PVV)

De PVV gaat in haar partijprogramma niet in op belastingontwijking of belastingontduiking door multinationale ondernemingen.

BELASTINGONTWIJKING (GroenLinks)

De stevige aanpak van belastingontwijking door multinationals van GroenLinks omvat concrete maatregelen die de positie van ontwikkelingslanden ten goede komt.

BELASTINGONTWIJKING (PvdD)

Met herziening van de belastingwetgeving en belastingverdragen wil de PvdD voorkomen dat ontwikkelingslanden miljarden aan inkomsten mislopen.

BELASTINGONTWIJKING (50PLUS)

50PLUS gaat in haar partijprogramma niet in op belastingontwijking of belastingontduiking door multinationale ondernemingen.

EERLIJK WERK

EERLIJK WERK (CDA)

Het CDA wil mensen in ontwikkelingslanden een menswaardig bestaan bieden en vraagt aandacht voor maatschappelijk verantwoord ondernemen.

EERLIJK WERK (D66)

D66 wil steun voor bedrijven die verantwoordelijkheid nemen m.b.t. hun impact om hen heen in de wereld.

EERLIJK WERK (VVD)

De VVD bepleit dat ondernemers zich houden aan bestaande afspraken over mensenrechten, maar wil tegelijkertijd ook minder complexe regelgeving voor bedrijven in het buitenland.

EERLIJK WERK (PvdA)

De PvdA legt een sterke focus op betere arbeidsomstandigheden in ontwikkelingslanden en het tegengaan van kinderarbeid.

EERLIJK WERK (SP)

De SP besteedt in haar verkiezingsprogramma geen aandacht aan eerlijk werk wereldwijd.

EERLIJK WERK (ChristenUnie)

De CU komt met een ambitieuze serie maatregelen om arbeids- en kinderrechten te bevorderen, zo nodig met behulp van wetten en sancties.

EERLIJK WERK (SGP)

De SGP vindt dat bedrijven zich aan de bestaande regels voor maatschappelijk verantwoord ondernemen moeten houden, maar maakt deze inzet niet concreet.

EERLIJK WERK (PVV)

De PVV wil stoppen met ontwikkelingshulp en vermeldt niets over eerlijk werk wereldwijd.

EERLIJK WERK (GroenLinks)

Als het aan GroenLinks ligt, wordt Nederland koploper in internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemen.

EERLIJK WERK (PvdD)

De PvdD heeft veel concrete en stevige plannen om de omstandigheden van arbeiders in ontwikkelingslanden te verbeteren.

EERLIJK WERK (50PLUS)

50PLUS toont geen concrete ambities op het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen.

MIGRATIE & ONTWIKKELING

MIGRATIE & ONTWIKKELING (CDA)

CDA beperkt migratie tot vluchtelingen; met een focus op de terugkeer en bijdrage van vluchtelingen aan de wederopbouw van herkomstlanden.

MIGRATIE & ONTWIKKELING (D66)

De brede migratieaanpak van D66 omvat o.a. ook het creëren van legale routes voor vluchtelingen en een selectief systeem voor economische migranten.

MIGRATIE & ONTWIKKELING (VVD)

Adequate opvang in de regio moet migratie naar de EU onnodig en onmogelijk maken volgens de VVD.

MIGRATIE & ONTWIKKELING (PvdA)

De PvdA komt met een brede migratieaanpak en wil o.a. investeren in veilige, legale routes en toekomstperspectief in zowel de regio als in Nederland.

MIGRATIE & ONTWIKKELING (SP)

De SP is voor het aanpakken van de grondoorzaken en het verbeteren van de opvang van vluchtelingen (in de regio), maar maakt deze inzet niet concreet.

MIGRATIE & ONTWIKKELING (ChristenUnie)

ChristenUnie bepleit een brede migratieaanpak die zich o.a. richt op grondoorzaken en betere opvang in de regio, maar ook op verplichte terugkeer.

MIGRATIE & ONTWIKKELING (SGP)

SGP focust zich op het loskoppelen van migratie uit het ontwikkelingsbudget en outsourcing van opvang van vluchtelingen en asielaanvragen buiten Europa.

MIGRATIE & ONTWIKKELING (PVV)

De PVV wil de Nederlandse grenzen sluiten.

MIGRATIE & ONTWIKKELING (GroenLinks)

GroenLinks wil betere opvang in de regio en veiligere routes voor vluchtelingen, maar ook een tijdelijke visa voor arbeidsmigranten.

MIGRATIE & ONTWIKKELING (PvdD)

Een menswaardige opvang in de regio en een uitgebreide aanpak van oorzaken van de vluchtelingencrisis: dat is de inzet van de PvdD.

MIGRATIE & ONTWIKKELING (50PLUS)

50PLUS ‘staat voor een streng, rechtvaardig en humaan vreemdelingenbeleid’, maar maakt deze ambitie niet concreet.

FAIR POLITICS

FAIR POLITICS (CDA)

De geïntegreerde aanpak om mensen in ontwikkelingslanden weerbaar te maken, werkt het CDA nauwelijks uit in concrete (bekostigings) plannen.

FAIR POLITICS (D66)

D66 onderbouwt een stevig ontwikkelingsbeleid dat ook ingaat op zaken als handel en klimaat, en dat bekostigd wordt met 0,7 procent van het BNP.

FAIR POLITICS (VVD)

Nederlandse (handels)belangen staan altijd voorop bij de VVD; zo wil de partij ontwikkelingshulp voorwaardelijk maken.

FAIR POLITICS (PvdA)

Met o.a. een ministersaanpak en een toets voor nieuw beleid, wil de PvdA voorkomen dat wat we met de ene hand geven, wordt weggenomen met de andere.

FAIR POLITICS (SP)

De SP is voor ontwikkelingssamenwerking gebaseerd op ‘wederzijds begrip en respect’, maar maakt deze ambitie niet (financieel) concreet.

FAIR POLITICS (ChristenUnie)

CU wil zowel een hoger ontwikkelingsbudget als dat het beleid niet nadelig is voor ontwikkelingslanden, en stelt o.a. een beleidstoets voor.

FAIR POLITICS (SGP)

De SGP wil de belangen van ontwikkelingslanden meenemen in beleid met een impacttoets, maar blijft onduidelijk over de hoogte van het ontwikkelingsbudget.

FAIR POLITICS (PVV)

De PVV wil de Nederlandse financiering van ontwikkelingshulp stoppen.

FAIR POLITICS (GroenLinks)

Naast een verhoging en zuivering van het budget, wil GroenLinks dat internationaal beleid getoetst wordt op de gevolgen voor ontwikkelingslanden.

FAIR POLITICS (PvdD)

De PvdD houdt expliciet rekening met de kansen voor mensen in ontwikkelingslanden en wil o.a. alle beleid langs een duurzaamheidsmeetlat leggen.

FAIR POLITICS (50PLUS)

50PLUS wil zich aan internationale afspraken over ontwikkelingshulp houden en ondersteunt de Duurzame Ontwikkelingsdoelen, maar mist concrete ambitie.

Twitter

D66

HANDEL (D66)

D66 wil ontwikkelingslanden meer kans geven om naar de EU te exporteren door handelsbarrières te verminderen.

Uitleg: Denk en handel internationaal: D66 wil ‘internationale handel bevorderen waarbij iedereen zich aan hoge normen houdt’ (p.125). Hierbij legt D66 de nadruk op eerlijke toegang van Nederlandse bedrijven tot groeimarkten in ontwikkelingslanden, maar ook andersom: ‘Door importheffingen en andere barrières voor producten uit ontwikkelingslanden af te bouwen, geven we boeren en ondernemers daar de kans een beter bestaan op te bouwen’ (p. 81). Naast het afbouwen van handelsbarrières stelt de partij echter weinig andere maatregelen voor om de positie van ontwikkelingslanden te bevorderen op het gebied van  internationale handel.  

Citaten:

p. 63: ‘D66 wil dat handel met opkomende markten wordt gestimuleerd en dat gewerkt wordt aan eerlijke toegang voor Nederlandse bedrijven tot die groeimarkten.’

p. 81: ‘Door importheffingen en andere barrières voor producten uit ontwikkelingslanden af te bouwen, geven we boeren en ondernemers daar de kans een beter bestaan op te bouwen.’

p. 125: ‘Wij bevorderen internationale handel waarbij iedereen zich aan hoge normen houdt, zetten ons in voor microfinanciering, toegang tot kapitaal en financiële instrumenten als bankrekeningen en duurzame productiemethoden.’

p. 128: ‘D66 wil ook dat de Europese Unie eenzijdig handelsbarrières afbouwt voor (landbouw)producten uit ontwikkelingslanden om boeren daar een eerlijke kans te geven hun goederen te exporteren.’

KLIMAAT (D66)

D66 pleit voor een minister van Klimaat en Energie, nationale klimaatwet en ontwikkelingssamenwerking met klimaathulp en klimaatfinanciering.

Uitleg: D66 geeft aan dat de klimaatcrisis een mondiaal probleem is dat alleen op te lossen is als alle landen hun bijdrage leveren (p. 80) en als Europa en Nederland de ambities verhogen (p. 27). Daarom pleit D66 voor concrete handhaafbare acties gebaseerd op de beloftes van het klimaatakkoord van Parijs, zoals het drastisch verlagen van de CO2-uitstoot en het scannen van wetgeving op onnodige belemmeringen voor verduurzaming. Verder wil de partij een aparte Minister voor Klimaat en Energie aanstellen en een nationale klimaatwet realiseren (p. 27). Daarnaast ziet D66 een kans om klimaat en natuur ook bij internationale samenwerking te betrekken  als onderdeel van ontwikkelingssamenwerking (p. 124), waarbij ‘de uitgaven voor internationale klimaatfinanciering niet ten laste zullen komen van het ontwikkelingsbudget’ (p. 129). 

Citaten

p. 27: ‘Het klimaatakkoord van Parijs vinden we een goed akkoord […] Deze afspraken en doelen mogen geen loze woorden blijken, maar moeten vertaald worden in concrete, handhaafbare verplichtingen in Nederland en in Europa. Na het klimaatakkoord van Parijs moeten Europa en Nederland de ambities verhogen – in 2030 moet onze CO2-uitstoot tenminste 50% lager zijn, in 2050 95% lager.’  

p. 27: ‘Na het klimaatakkoord van Parijs moeten Europa en Nederland de ambities verhogen. Zoals hierboven aangegeven streven wij naar een verlaging van broeikasgas uitstoot met 25 % in 2020, 55% in 2030 en klimaatpositief in 2050. Om dit te bereiken moeten we in 2030 40% van onze energie duurzaam moeten opwekken en 40% energie besparen. Zoals hierboven aangegeven kijken we daarbij niet alleen naar energieopwekking, -opslag en energiebesparing, maar ook naar restwarmte, CO2 besparing in het gebruik van grondstoffen en vermindering van de uitstoot in sectoren als landbouw en transport, inclusief lucht- en scheepvaart. We willen 1 bewindspersoon die verantwoordelijk is voor klimaat en energie, en een nationaal klimaatakkoord, met sluitende lange termijn ambities die wettelijk verankerd worden in een klimaatwet, zoals in het Verenigd Koninkrijk.’

p. 27: ‘Minister voor Klimaat en Energie We nemen een aantal structurele maatregelen zodat we zorgen voor permanente aandacht voor Klimaat en Energie. Er komt een aparte minister voor Klimaat en Energie, met eigen departement. Haar eerste taak is het tot stand brengen van een Klimaatwet. Daarnaast stellen we een Klimaat Commissie in, naar voorbeeld van het Verenigd Koninkrijk. In de jaarlijkse Miljoenennota op Prinsjesdag wordt het eerste dat de regering rapporteert de verwachtte toename van onze koolstofschuld in het daaropvolgende jaar – nog voor de begroting.’  

p. 80: ‘De klimaatcrisis is een mondiaal probleem. Dat kunnen we alleen oplossen als alle landen hun bijdrage leveren. Na het hoopvolle klimaatakkoord van Parijs moeten we zorgen dat de mooie beloftes leiden tot concrete acties.’

p. 82: ‘We gaan om naar een schone economie met weinig of geen CO2-uitstoot. De uitstoot van CO2 brengen we terug met tenminste 30% in 2030 en tenminste 95% in 2050. Duurzame energie is niet alleen schoon en gezond, maar ook noodzakelijk om in de toekomst economische concurrerend en geopolitiek onafhankelijk te zijn.’  

p. 129: ‘De uitgaven voor internationale klimaatfinanciering die voortkomen uit het nakomen van de Nederlandse verplichtingen als gevolg van het klimaatverdrag van Parijs, komen conform internationale afspraken niet ten laste van het ontwikkelingsbudget.’

VREDE & VEILIGHEID (D66)

D66 is voorstander van een strenger EU wapenexportbeleid dat concurrentie tussen lidstaten moet beperken en toewerkt naar een gemeenschappelijk beleid.

Uitleg: Van alle verkiezingsprogramma’s, bevat het verkiezingsprogramma van D66 de meest ambitieuze en concrete plannen op het gebied van wapenexport. D66 pleit voor ‘verdere harmonisatie van het gemeenschappelijk wapenexportbeleid in Europa’ (p.151). Verdere harmonisatie moet voorkomen dat het ene land kan besluiten dat export niet kan, en het andere land vervolgens kan besluiten dat het wel kan. D66 komt met een aantal concrete maatregelen voor een dergelijke harmonisatie. Zo moet de oprichting van een onafhankelijke wapenexportautoriteit ‘optreden wanneer lidstaten verschillende besluiten nemen over het exporteren van wapens’ (p. 151). En wil D66 betere controle op waar geëxporteerde wapens terecht komen en worden ingezet (p. 151). Hierbij heeft de partij expliciete aandacht voor zowel digitale als kleine wapens.

Citaten:

p. 151: ‘D66 wil een veel verdere harmonisatie van het gemeenschappelijk wapenexportbeleid in Europa. We willen voorkomen dat het ene land besluit dat export niet kan, en het andere land besluit dat het wel kan. Soms nemen lidstaten onbegrijpelijke exportbesluiten op basis van verschillende inschattingen van risico’s. Nederland kan vaker een voorschot nemen op het Europees standpunt door zich Europees uit te spreken voor een exportbevriezing of wapenembargo.’ 

p. 151: ‘Een strikter beleid ten aanzien van de wapenexport naar het Midden-Oosten is gerechtvaardigd, gezien de mensenrechtensituatie daar. Met de oprichting van een onafhankelijke wapenexportautoriteit roepen we een scheidsrechter in het leven die kan optreden wanneer lidstaten verschillende besluiten nemen over het exporteren van wapens. Ook wordt het voor landen binnen de EU mogelijk om exportbesluiten van andere lidstaten aan een rechterlijke toets te onderwerpen. D66 wil dat er betere controle plaatsvindt op waar geëxporteerde wapens terecht komen en worden ingezet. Een modern wapenexportbeleid houdt ook rekening met digitale wapens. Als wij in Europa technologieën maken die louter bedoeld zijn om mensen op te sporen en deze vervolgens verkopen aan repressieve regimes, dan is er sprake van digitale wapenhandel.’

p. 151: ‘Daarnaast wil D66 beperking van ontwikkeling, handel in en bezit van kleine wapens, clusterbommen en landmijnen, alsook strenge maatregelen tegen wapensmokkel.’

BELASTINGONTWIJKING (D66)

D66 wil een stevige aanpak in de strijd tegen oneerlijke belastingpraktijken op Europees niveau, met Nederland als koploper.

Uitleg: D66 pleit ervoor dat oneerlijke belastingpraktijken bestreden moeten worden, omdat ‘de verschillen tussen belastingsystemen van landen multinationals teveel mogelijkheden bieden om belasting te ontwijken. Dit heeft zeker voor ontwikkelingslanden erg negatieve gevolgen’ (p. 128). Dat doet Nederland samen met Europese partners, maar speelt daarin wel een voorlopersrol, als het aan D66 ligt. In de praktijk betekent dat het invoeren van een minimumtarief voor de vennootschapsbelasting, meer en efficiënter informatie-uitwisseling tussen belastingdiensten en strengere vestigingscriteria, maar ook een ‘zwarte lijst voor belastingparadijzen, waaraan sancties zijn verbonden’ (p. 128). Opvallend is de waarde die D66 hecht aan de aantrekkelijkheid van Nederland als vestigingsland. Echter, tegelijkertijd wil de partij ook niet ‘dat bedrijven en burgers gebruik kunnen maken van schimmige constructies om belasting te kunnen ontduiken, hier of in het land waar ze wonen of werken’ (p. 128). 

Citaten:

p. 56: ‘Samen met Europese partners en door op te trekken met de OESO beperken we concurrentie tussen landen op belastingtarieven en belastingontwijking. Uiteindelijk zullen belastingen deze scheefgroei niet oplossen. Onze maatregelen op het vlak van onderwijs, concurrentie en een beter werkende arbeidsmarkt zullen ervoor moeten zorgen dat arbeid meer loont.

p. 63: Daarom werken we met Europa aan het bevorderen van concurrentie, het terugdringen van regeldrukte en het vereenvoudigen van grensoverschrijdend vervoer en werken over de grens. Ook willen we belasting aanpakken door de introductie van een eenduidige basis voor belastingheffing: de zogenaamde gemeenschappelijke geconsolideerde heffingsgrondslag voor de vennootschapsbelasting op een Europees niveau (CCCTB).’

p. 81: ‘Oneerlijke belastingpraktijken bestrijden we en we stimuleren eerlijke handel, onder andere door handelsverdragen te sluiten waarmee we onze hoge eisen tot wereldwijde standaarden maken.’

p. 128: ‘Met OESO-partners en in de EU werken wij samen aan betere regels om belastingontwijking en -ontduiking tegen te gaan. Wij hechten aan de aantrekkelijkheid van Nederland als vestigingsland, bouwend op onze vele belastingverdragen en een Belastingdienst waar het goed mee samenwerken is. Wij willen niet dat bedrijven en burgers gebruik kunnen maken van schimmige constructies om het zicht op hun inkomen en vermogen te onttrekken aan onze belastingdienst of de belastingdienst van het land waar zij in wonen of werken. De verschillen tussen belastingsystemen van landen bieden multinationals teveel mogelijkheden om belasting te ontwijken. Dit heeft zeker voor ontwikkelingslanden erg negatieve gevolgen. D66 verlangt een actieve bijdrage van Nederland aan een rechtvaardig internationaal belastingsysteem. We moeten vooroplopen in de strijd tegen belastingontwijking door een minimumtarief voor de vennootschapsbelasting in te voeren op Europees niveau, meer en efficiënter informatie tussen belastingdiensten uit te wisselen en strengere vestigingscriteria te hanteren voor bedrijven die lege brievenbusmaatschappijen willen oprichten met als doel belasting te omzeilen. Ook willen we een zwarte lijst voor belastingparadijzen, waaraan we sancties verbinden.’

EERLIJK WERK (D66)

D66 wil steun voor bedrijven die verantwoordelijkheid nemen m.b.t. hun impact om hen heen in de wereld.

Uitleg: D66 is ‘trots op Nederlandse bedrijven die de kansen en noodzaak zien om hun bedrijfsvoering fundamenteel te verduurzamen en verantwoordelijkheid nemen voor hun impact op de wereld om hen heen’ (p. 38) en wil deze bedrijven steunen. Het verkiezingsprogramma komt echter met weinig concrete maatregelen die vanuit de overheid moeten zorgen voor betere arbeidsomstandigheden in ontwikkelingslanden. Wel bepleit D66 om tijdens handelsmissies meer aandacht te schenken aan het belang van maatschappelijk verantwoord ondernemen.

Citaten:

p. 48: ‘D66 is trots op grote en kleine Nederlandse bedrijven die de kansen en noodzaak zien om hun bedrijfsvoering fundamenteel te verduurzamen, verantwoordelijkheid nemen voor hun impact op de wereld om hen heen, zichzelf doelen stellen en hierover transparant rapporteren. D66 wil dat de overheid deze beweging steunt, bijvoorbeeld door samenwerking in duurzame ketens te vereenvoudigen en te stimuleren.’ 

p. 64: ‘De overheid loopt met haar € 60 miljard aan duurzame inkoop voorop en zorgt voor de benodigde randvoorwaarden.’

p. 76: ‘D66 wil dat handel met opkomende markten wordt gestimuleerd en dat gewerkt wordt aan eerlijke toegang voor Nederlandse bedrijven tot die groeimarkten. D66 streeft daarbij naar harmonisering van regelgeving. D66 wil hierbij meer aandacht voor het MKB en meer, gerichte, handelsmissies met aandacht voor maatschappelijk verantwoord ondernemen.’

MIGRATIE & ONTWIKKELING (D66)

De brede migratieaanpak van D66 omvat o.a. ook het creëren van legale routes voor vluchtelingen en een selectief systeem voor economische migranten.

Uitleg: D66 zet in op een stevige verbetering van opvang in de regio. Omdat opvang in de regio ook grenzen kent, wil D66 tegelijkertijd inzetten op het bevorderen van veiligere routes voor vluchtelingen, bijvoorbeeld via asielaanvragen aan de buitengrenzen van de EU en via het UNHCR-hervestigingsprogramma (p. 122), maar ook op een ‘selectief blue cardsysteem voor economische migranten waarbij de potentiële bijdrage aan de Nederlandse samenleving voorop staat’ (p. 121). Gekoppeld aan een effectiever Europees asielbeleid, ziet D66 noodzaak in het verbeteren van de economische en rechtsstatelijke omstandigheden in herkomstlanden. Hiervoor bepleit de partij een stevig investerings- en hulpbeleid dat de partij financieel wil realiseren met het verhogen van het noodhulpbudget en ervoor te zorgen dat ‘minimaal 0,7 procent van het BNP besteed wordt aan duurzame ontwikkeling in minder ontwikkelde landen, zoals voorgeschreven door de OESO’ (p. 128). 

Citaten:

p. 56: ‘Migratie kan een bijdrage leveren aan het oplossen van tekorten in onze vergrijzende  samenleving. D66 wil dat Nederland vooroploopt in het aantrekken van talenten uit het buitenland. In Europa zetten we ons in voor een migratiebeleid dat zich, naast het vluchtelingenbeleid, richt op het aantrekken en selecteren van economische migranten met vaardigheden die aansluiten bij de vraag op onze arbeidsmarkt. Daarbij kijken we naar instrumenten als blue cards, maar ook naar het eenvoudiger in andere EU-landen kunnen werken voor eenzelfde werkgever, wanneer een werkvergunning voor één EU-land is verkregen.’

p. 121: ‘Dat vergt een duidelijk beleid om legale routes te creëren voor vluchtelingen en een selectief blue cardsysteem voor economische migranten waarbij de potentiële bijdrage aan de Nederlandse samenleving voorop staat.’

p. 121: ‘Om vluchtelingen menswaardig op te vangen is Europese samenwerking onmisbaar. Nu moet er eindelijk het door D66 bepleite Europese asielbeleid komen, Europese aanmeldcentra, een  goede verdeling van de lasten over de lidstaten en een sterke rol voor EASO, het Europese  asielbureau. D66 wil dat de Europese Unie de komende jaren een aanzienlijk deel van haar  begroting besteedt aan het in goede banen leiden van deze vluchtelingencrisis en een vluchtelingen Eurocommissaris aanstelt. Lidstaten die meer vluchtelingen opnemen moeten daarvoor financieel beloond worden.’

p. 122:  ‘D66 wil veel doen om die opvang te verbeteren, door onze noodhulp flink te verhogen en door structurele partnerschappen aan te gaan met de regeringen daar. Om bijvoorbeeld het onderwijssysteem ter plekke overeind te houden of de infrastructuur te verbeteren. Maar ook opvang in de regio kent zijn grenzen. Om de druk op landen als Libanon en Jordanië te verlichten, zullen Europese landen, naast reguliere asielaanvragen aan onze buitengrenzen, via het UNHCR-hervestigingsprogramma vluchtelingen veilig naar Europa moeten laten komen.’

p. 122: ‘Gekoppeld aan een effectiever Europees asielbeleid, bepleit D66 een stevig investerings- en hulpbeleid om de economische en rechtsstatelijke omstandigheden in landen van herkomst te verbeteren. Economische ontwikkeling ontstaat pas als de overheid en markt functioneren, in infrastructuur en voedselvoorziening wordt geïnvesteerd en er banen zijn. Want zolang er in eigen land geen kansen zijn, zullen mensen die kansen elders zoeken.’

p. 128: ‘D66 wil dat Nederland zijn verantwoordelijkheid neemt en ervoor zorgt dat minimaal 0,7 procent van het BNP besteed wordt aan duurzame ontwikkeling in minder ontwikkelde landen, zoals voorgeschreven door de OESO. Tevens dient Nederland een inspanning te leveren om andere landen te stimuleren tot handhaving van deze richtlijn.’

FAIR POLITICS (D66)

D66 onderbouwt een stevig ontwikkelingsbeleid dat ook ingaat op zaken als handel en klimaat, en dat bekostigd wordt met 0,7 procent van het BNP.

Uitleg: D66 pleit voor een stevig ontwikkelingssamenwerkingsbeleid. Dat gaat volgens de partij niet alleen over ontwikkeling en veiligheid, maar ook over zaken als armoede, economie, handel, klimaat en natuur meeneemt. De Duurzame Ontwikkelingsdoelen spelen hier een belangrijke rol; ook bij de Doelen gaat het niet alleen om armoedebestrijding, maar om alle aspecten van duurzame ontwikkeling (p. 126). Deze moeten zowel in Nederland, als internationaal voortvarend nagestreefd worden bepleit D66. Daarom financiert de partij bijvoorbeeld ‘de bescherming van bestaande en nieuwe natuurgebieden en soorten op land en zee; we bestrijden milieucriminaliteit en stroperij en strijden tegen (de gevolgen van) klimaatverandering’ (p. 126). De financiering van ‘duurzame ontwikkeling in minder ontwikkelde landen’ wil D66 mogelijk maken door weer 0,7 procent van het BNP aan het ontwikkelingsbudget te besteden (p. 128). 

Citaten:

p. 81: ‘Er komt meer geld beschikbaar voor internationale samenwerking en we gaan dit budget effectiever besteden, onder meer door te investeren in het opbouwen en beschikbaar stellen van de kennis die Nederland beroemd heeft gemaakt in de wereld, zoals watermanagement, landbouw en voedselzekerheid en internationaal recht.’

p. 81: ‘Tegelijkertijd kiezen we voor een stevig investerings- en hulpbeleid om de economie en de rechtsorde in instabiele landen te versterken.’

p. 84: ‘We investeren wereldwijd in de opbouw van de rechterlijke macht, steunen de organisatie van vrije verkiezingen, waarborgen een vrije pers en media en pleiten voor een stevig ontwikkelingssamenwerkingsbeleid, om te werken aan stabiele samenlevingen en tegelijkertijd vluchtelingenstromen te voorkomen.’

p. 124: ‘Als we meer invloed willen hebben dan moeten we een gerichter en integrale agenda voeren: internationale samenwerking omvat voor ons ontwikkeling en veiligheid, maar ook zaken als armoede, economie, handel, klimaat en natuur.’

p. 126: ‘Vrijheid bestaat alleen op een leefbare planeet. Daarom hebben we wereldwijd Sustainable Development Goals (SDG’s) afgesproken. Deze moeten nationaal, dus ook in Nederland, en internationaal voortvarend nagestreefd worden. Bij de SDG’s gaat het om alle aspecten van duurzame ontwikkeling en niet alleen om armoedebestrijding. Zorg voor milieu en biodiversiteit zijn een onlosmakelijk deel van deze duurzame ontwikkeling. Daarom financieren wij bescherming van bestaande en nieuwe beschermde natuurgebieden en soorten op land en zee; we bestrijden milieucriminaliteit en stroperij en strijden tegen (de gevolgen van) klimaatverandering.’

p. 128: ‘D66 wil dat Nederland zijn verantwoordelijkheid neemt en ervoor zorgt dat minimaal 0,7 procent van het BNP besteed wordt aan duurzame ontwikkeling in minder ontwikkelde landen, zoals voorgeschreven door de OESO. Tevens dient Nederland een inspanning te leveren om andere landen te stimuleren tot handhaving van deze richtlijn.’

p. 129: ‘Naast het beter inzetten van de beschikbare middelen willen wij de komende jaren de uitgaven aan internationale samenwerking met € 750 miljoen laten groeien en toewerken naar de afspraken die gemaakt zijn in het kader van de SDG’s.’