Politici in Nederland en de Europese Unie nemen te vaak beslissingen die belangen van ontwikkelingslanden schaden. Dat moet veranderen. Fair Politics wil dat landen niet worden belemmerd, maar de ruimte krijgen om zich te ontwikkelen.

FairKiezingswijzer 2017

Beweeg met je muis over de icoontjes en zie in één oogopslag hoe de politieke partijen al dan niet rekening houden met de belangen van ontwikkelingslanden. Klik op een onderwerp of op een partij en lees onze uitgebreide analyse.

cdad66vvdpvdaspcusgppvvgroenlinkspvdd50plus
HANDEL

HANDEL (CDA)

Het CDA gebruikt handelsbeleid om de economische positie van Nederland te verbeteren, en besteedt te weinig aandacht aan de positie van ontwikkelingslanden.

HANDEL (D66)

D66 wil ontwikkelingslanden meer kans geven om naar de EU te exporteren door handelsbarrières te verminderen.

HANDEL (VVD)

Nederlandse handelsbelangen staan voorop bij de VVD. Handel wordt zelfs een instrument om ontwikkelingslanden te dwingen mee te werken aan Nederlands beleid.

HANDEL (PvdA)

De PvdA bepleit dat handel en handelsverdragen moeten bijdragen aan het verduurzamen van productieketens en betere posities van ontwikkelingslanden.

HANDEL (SP)

SP is voor eerlijke handel waarvan ook de bevolking van betrokken landen profiteert, maar maakt deze ambitie weinig concreet.

HANDEL (ChristenUnie)

CU vindt dat internationale handel vooral moet bijdragen aan inclusieve en duurzame groei in ontwikkelingslanden en heeft daar concrete maatregelen voor.

HANDEL (SGP)

Volgens de SGP ligt samenwerking ten grondslag aan het ten goede komen van internationale handel aan de allerarmsten.

HANDEL (PVV)

De PVV gaat in haar partijprogramma niet in op internationale handel.

HANDEL (GroenLinks)

GroenLinks pleit o.a. voor toetsing van de impact van handelspolitiek op ontwikkelingslanden en bijdrage aan de Duurzame Ontwikkelingsdoelen.

HANDEL (PvdD)

De PvdD wil expliciet rekening houden met de belangen van ontwikkelingslanden in het Nederlandse internationaal handelsbeleid.

HANDEL (50PLUS)

Het partijprogramma van 50Plus is uiterst beperkt over internationale handel.

KLIMAAT

KLIMAAT (CDA)

De ambities voor energiebesparing en opwekking van duurzame energie werkt het CDA nauwelijks uit in concrete plannen.

KLIMAAT (D66)

D66 pleit voor een minister van Klimaat en Energie, nationale klimaatwet en ontwikkelingssamenwerking met klimaathulp en klimaatfinanciering.

KLIMAAT (VVD)

Het Nederlands belang staat voorop in klimaatbeleid van VVD waarbij slechts bestaande afspraken nageleefd moeten worden.

KLIMAAT (PvdA)

De PvdA wil dat het Parijs Klimaatakkoord doorwerkt in ambitieuze doelstellingen en dat ontwikkelingshulp meer wordt toegespitst op klimaatverandering.

KLIMAAT (SP)

De SP pleit voor ontwikkelingsbeleid gebaseerd op het Parijs Klimaatakkoord om de gevolgen van klimaatverandering te bestrijden.

KLIMAAT (ChristenUnie)

De CU wil niet dat de allerarmsten opdraaien voor de gevolgen van klimaatverandering en pleit voor klimaatfinanciering voor ontwikkelingslanden.

KLIMAAT (SGP)

De SGP wil zich inzetten voor het bestrijden van klimaatverandering en doet dit o.a. vanwege de positieve uitwerking op ontwikkelingslanden.

KLIMAAT (PVV)

De PVV wil geen geld uitgeven aan innovatie of windmolens, wat negatieve klimaatgevolgen voor ontwikkelingslanden teweegbrengt.

KLIMAAT (GroenLinks)

GroenLinks wil met het Parijs Klimaatakkoord als basis een ambitieus klimaatbeleid met specifieke klimaatsteun voor ontwikkelingslanden.

KLIMAAT (PvdD)

De PvdD wil een duurzaamheidsmeetlat voor toekomstig beleid, eisen aan grondstoffenimport, internationaal bindende regels en een milieugerechtshof.

KLIMAAT (50PLUS)

50PLUS wil CO2-uitstoot terugdringen om de wereld leefbaar te houden, maar toont weinig ambities voor een duidelijk klimaatbeleid.

VREDE & VEILIGHEID

VREDE & VEILIGHEID (CDA)

Het CDA bepleit het belang van internationale samenwerking in een veilige wereld, maar maakt dit niet concreet.

VREDE & VEILIGHEID (D66)

D66 is voorstander van een strenger EU wapenexportbeleid dat concurrentie tussen lidstaten moet beperken en toewerkt naar een gemeenschappelijk beleid.

VREDE & VEILIGHEID (VVD)

De VVD gaat niet in op wapenexport en bepleit ontwikkelingsgelden in te zetten voor het financieren van militaire missies.

VREDE & VEILIGHEID (PvdA)

De PvdA wil een strenger wapenexportbeleid, zeker als het gaat om de export van controversiële wapens en/of naar repressieve regimes.

VREDE & VEILIGHEID (SP)

De SP wil de huidige wapenexportregelgeving strenger naleven en wapenexport naar staten waar mensenrechten worden geschonden stoppen.

VREDE & VEILIGHEID (ChristenUnie)

De ChristenUnie is tegen wapenhandel met landen die mensenrechten schaden, maar maakt deze inzet niet concreet.

VREDE & VEILIGHEID (SGP)

De SGP gaat in haar partijprogramma niet in op vrede en veiligheid vanuit een ‘eerlijk-beleid-voor-ontwikkelingslanden’ perspectief.

VREDE & VEILIGHEID (PVV)

De PVV gaat in haar partijprogramma niet in op vrede en veiligheid vanuit een ‘eerlijk-beleid-voor-ontwikkelingslanden’ perspectief.

VREDE & VEILIGHEID (GroenLinks)

GroenLinks maakt zich sterk voor een strikt, door mensenrechten gedreven wapenexportbeleid, zowel internationaal als in Nederland.

VREDE & VEILIGHEID (PvdD)

De PvdD is kritisch over wapenexport naar landen die mensenrechten schenden en pleit voor internationale regelgeving.

VREDE & VEILIGHEID (50PLUS)

50PLUS gaat in haar partijprogramma niet in op vrede en veiligheid vanuit een ‘eerlijk-beleid-voor-ontwikkelingslanden’ perspectief.

BELASTINGONTWIJKING

BELASTINGONTWIJKING (CDA)

Het CDA wil stevig optreden tegen bedrijven en multinationals die belasting ontwijken, maar legt geen link met ontwikkelingslanden.

BELASTINGONTWIJKING (D66)

D66 wil een stevige aanpak in de strijd tegen oneerlijke belastingpraktijken op Europees niveau, met Nederland als koploper.

BELASTINGONTWIJKING (VVD)

De VVD is tegen het hervormen van belastingverdragen, omdat dit het nationale vestigingsklimaat zal schaden

BELASTINGONTWIJKING (PvdA)

Belastingen zijn een wapen tegen ongelijkheid en daarom komt de PvdA met concrete maatregelen om belastingontwijking te bestrijden.

BELASTINGONTWIJKING (SP)

Ook grote bedrijven en multinationals gaan voortaan hun eerlijke deel in de belastingen betalen als het aan de SP ligt.

BELASTINGONTWIJKING (ChristenUnie)

De ChristenUnie bepleit een effectieve bestrijding van belastingontwijking door multinationals en het voorkomen van belastingconcurrentie.

BELASTINGONTWIJKING (SGP)

De SGP is tegen belastingontwijking –en ontduiking van multinationals, maar legt geen link met ontwikkelingslanden.

BELASTINGONTWIJKING (PVV)

De PVV gaat in haar partijprogramma niet in op belastingontwijking of belastingontduiking door multinationale ondernemingen.

BELASTINGONTWIJKING (GroenLinks)

De stevige aanpak van belastingontwijking door multinationals van GroenLinks omvat concrete maatregelen die de positie van ontwikkelingslanden ten goede komt.

BELASTINGONTWIJKING (PvdD)

Met herziening van de belastingwetgeving en belastingverdragen wil de PvdD voorkomen dat ontwikkelingslanden miljarden aan inkomsten mislopen.

BELASTINGONTWIJKING (50PLUS)

50PLUS gaat in haar partijprogramma niet in op belastingontwijking of belastingontduiking door multinationale ondernemingen.

EERLIJK WERK

EERLIJK WERK (CDA)

Het CDA wil mensen in ontwikkelingslanden een menswaardig bestaan bieden en vraagt aandacht voor maatschappelijk verantwoord ondernemen.

EERLIJK WERK (D66)

D66 wil steun voor bedrijven die verantwoordelijkheid nemen m.b.t. hun impact om hen heen in de wereld.

EERLIJK WERK (VVD)

De VVD bepleit dat ondernemers zich houden aan bestaande afspraken over mensenrechten, maar wil tegelijkertijd ook minder complexe regelgeving voor bedrijven in het buitenland.

EERLIJK WERK (PvdA)

De PvdA legt een sterke focus op betere arbeidsomstandigheden in ontwikkelingslanden en het tegengaan van kinderarbeid.

EERLIJK WERK (SP)

De SP besteedt in haar verkiezingsprogramma geen aandacht aan eerlijk werk wereldwijd.

EERLIJK WERK (ChristenUnie)

De CU komt met een ambitieuze serie maatregelen om arbeids- en kinderrechten te bevorderen, zo nodig met behulp van wetten en sancties.

EERLIJK WERK (SGP)

De SGP vindt dat bedrijven zich aan de bestaande regels voor maatschappelijk verantwoord ondernemen moeten houden, maar maakt deze inzet niet concreet.

EERLIJK WERK (PVV)

De PVV wil stoppen met ontwikkelingshulp en vermeldt niets over eerlijk werk wereldwijd.

EERLIJK WERK (GroenLinks)

Als het aan GroenLinks ligt, wordt Nederland koploper in internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemen.

EERLIJK WERK (PvdD)

De PvdD heeft veel concrete en stevige plannen om de omstandigheden van arbeiders in ontwikkelingslanden te verbeteren.

EERLIJK WERK (50PLUS)

50PLUS toont geen concrete ambities op het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen.

MIGRATIE & ONTWIKKELING

MIGRATIE & ONTWIKKELING (CDA)

CDA beperkt migratie tot vluchtelingen; met een focus op de terugkeer en bijdrage van vluchtelingen aan de wederopbouw van herkomstlanden.

MIGRATIE & ONTWIKKELING (D66)

De brede migratieaanpak van D66 omvat o.a. ook het creëren van legale routes voor vluchtelingen en een selectief systeem voor economische migranten.

MIGRATIE & ONTWIKKELING (VVD)

Adequate opvang in de regio moet migratie naar de EU onnodig en onmogelijk maken volgens de VVD.

MIGRATIE & ONTWIKKELING (PvdA)

De PvdA komt met een brede migratieaanpak en wil o.a. investeren in veilige, legale routes en toekomstperspectief in zowel de regio als in Nederland.

MIGRATIE & ONTWIKKELING (SP)

De SP is voor het aanpakken van de grondoorzaken en het verbeteren van de opvang van vluchtelingen (in de regio), maar maakt deze inzet niet concreet.

MIGRATIE & ONTWIKKELING (ChristenUnie)

ChristenUnie bepleit een brede migratieaanpak die zich o.a. richt op grondoorzaken en betere opvang in de regio, maar ook op verplichte terugkeer.

MIGRATIE & ONTWIKKELING (SGP)

SGP focust zich op het loskoppelen van migratie uit het ontwikkelingsbudget en outsourcing van opvang van vluchtelingen en asielaanvragen buiten Europa.

MIGRATIE & ONTWIKKELING (PVV)

De PVV wil de Nederlandse grenzen sluiten.

MIGRATIE & ONTWIKKELING (GroenLinks)

GroenLinks wil betere opvang in de regio en veiligere routes voor vluchtelingen, maar ook een tijdelijke visa voor arbeidsmigranten.

MIGRATIE & ONTWIKKELING (PvdD)

Een menswaardige opvang in de regio en een uitgebreide aanpak van oorzaken van de vluchtelingencrisis: dat is de inzet van de PvdD.

MIGRATIE & ONTWIKKELING (50PLUS)

50PLUS ‘staat voor een streng, rechtvaardig en humaan vreemdelingenbeleid’, maar maakt deze ambitie niet concreet.

FAIR POLITICS

FAIR POLITICS (CDA)

De geïntegreerde aanpak om mensen in ontwikkelingslanden weerbaar te maken, werkt het CDA nauwelijks uit in concrete (bekostigings) plannen.

FAIR POLITICS (D66)

D66 onderbouwt een stevig ontwikkelingsbeleid dat ook ingaat op zaken als handel en klimaat, en dat bekostigd wordt met 0,7 procent van het BNP.

FAIR POLITICS (VVD)

Nederlandse (handels)belangen staan altijd voorop bij de VVD; zo wil de partij ontwikkelingshulp voorwaardelijk maken.

FAIR POLITICS (PvdA)

Met o.a. een ministersaanpak en een toets voor nieuw beleid, wil de PvdA voorkomen dat wat we met de ene hand geven, wordt weggenomen met de andere.

FAIR POLITICS (SP)

De SP is voor ontwikkelingssamenwerking gebaseerd op ‘wederzijds begrip en respect’, maar maakt deze ambitie niet (financieel) concreet.

FAIR POLITICS (ChristenUnie)

CU wil zowel een hoger ontwikkelingsbudget als dat het beleid niet nadelig is voor ontwikkelingslanden, en stelt o.a. een beleidstoets voor.

FAIR POLITICS (SGP)

De SGP wil de belangen van ontwikkelingslanden meenemen in beleid met een impacttoets, maar blijft onduidelijk over de hoogte van het ontwikkelingsbudget.

FAIR POLITICS (PVV)

De PVV wil de Nederlandse financiering van ontwikkelingshulp stoppen.

FAIR POLITICS (GroenLinks)

Naast een verhoging en zuivering van het budget, wil GroenLinks dat internationaal beleid getoetst wordt op de gevolgen voor ontwikkelingslanden.

FAIR POLITICS (PvdD)

De PvdD houdt expliciet rekening met de kansen voor mensen in ontwikkelingslanden en wil o.a. alle beleid langs een duurzaamheidsmeetlat leggen.

FAIR POLITICS (50PLUS)

50PLUS wil zich aan internationale afspraken over ontwikkelingshulp houden en ondersteunt de Duurzame Ontwikkelingsdoelen, maar mist concrete ambitie.

Twitter

GroenLinks

HANDEL (GroenLinks)

GroenLinks pleit o.a. voor toetsing van de impact van handelspolitiek op ontwikkelingslanden en bijdrage aan de Duurzame Ontwikkelingsdoelen.

Uitleg: GroenLinks bepleit het stoppen van ‘het economisme waarin het belang van Nederlandse bedrijven voorrang krijgt op het welzijn van mensen elders in de wereld en dat armoede daar in stand houdt’ (p. 71). Tegelijkertijd ziet de partij in dat hulp en handel ook voor welvaart en kansen voor mensen in ontwikkelingslanden zorgen (p. 71). GroenLinks wil dat ‘alle aspecten van internationaal beleid, waaronder handelspolitiek, getoetst wordt op hun gevolgen voor ontwikkelingslanden en bijdrage aan de duurzame ontwikkelingsdoelstellingen’ (p. 74). Verder wil de partij een standaard zettende rol voor Nederland als het gaat om het uitbannen van grondstoffengebruik ‘waarvan de winning of productie verbonden is met conflicten, uitbuiting, landroof of grote milieuschade’ (p.11).Ten slotte wil GroenLinks dat “eerlijke handel en de bescherming van mens en milieu centraal komen te staan” (p. 74) in handels- en investeringsverdragen.  

Citaten: 

p. 11: ‘Binnen de Europese Unie ijvert Nederland ervoor dat bedrijven geen grondstoffen gebruiken waarvan de winning of productie verbonden is met conflicten, uitbuiting, landroof of grote milieuschade.’

p. 71: ‘Mensenrechtenschendingen laten we niet onweersproken, ook wanneer die worden begaan door grote handels- of verdragspartners. We stoppen het economisme waarin het belang van Nederlandse bedrijven voorrang krijgt op het welzijn van mensen elders in de wereld en dat armoede daar in stand houdt. Handelsverdragen en ontwikkelingssamenwerking zorgen voor welvaart en kansen voor mensen in arme landen.’

p. 73: ‘Vredes-, mensenrechten- en ontwikkelingsdiplomatie krijgen voorrang boven economische diplomatie. Ontwikkelingssamenwerking gaat over het belang van mensen in ontwikkelingslanden, niet om het economisch belang van het Nederlands bedrijfsleven.’

p. 74: ‘Alle aspecten van internationaal beleid, zoals handelspolitiek, worden getoetst op hun gevolgen voor ontwikkelingslanden en bijdrage aan de duurzame ontwikkelingsdoelen.’  

p. 74: ‘Handels- en investeringsverdragen mogen niet ten koste gaan van onze democratie en milieu- en sociale standaarden. We willen af van aparte claimrechtspraak voor multinationals. Nederland verzet zich tegen de goedkeuring van handelsverdragen die milieu- en sociale standaarden verlagen en claimrechtspraak bevatten, zoals het CETA-verdrag met Canada. In Europees verband zet Nederland in op een multilaterale handelsagenda en grondige aanpassingen van de mandaten aan de Europese Commissie om handelsverdragen te sluiten zodat eerlijke handel en de bescherming van mens en milieu centraal komen te staan. Nederland pleit binnen de EU voor het stopzetten van de onderhandelingen met de VS over het handels-  en investeringsverdrag TTIP evenals de onderhandelingen over TiSA.’

KLIMAAT (GroenLinks)

GroenLinks wil met het Parijs Klimaatakkoord als basis een ambitieus klimaatbeleid met specifieke klimaatsteun voor ontwikkelingslanden.

Uitleg: Met het Klimaatakkoord van Parijs als basis wil GroenLinks wereldwijd afscheid nemen van fossiele energie. De partij bepleit een ambitieus klimaatbeleid waarbij een Klimaatwet wordt ingevoerd die ‘garandeert dat Nederland met de maatregelen die genomen worden de uitstoot van broeikasgassen zal verlagen’ (p. 9). Ook wil de partij een ministerie voor Klimaat en Duurzame Economie vormen (p.10). GroenLinks ziet een belangrijke voortrekkersrol weggelegd voor Nederland binnen de EU om grote uitdagingen van de toekomst zoals klimaatverandering aan te pakken (p. 8). Zo komt er specifieke klimaatsteun voor ontwikkelingslanden, waarvan het budget bovenop de uitgaven voor ontwikkelingssamenwerking komt (p. 62).

Citaten:

p. 7: ‘We leggen de klimaatdoelen voor de lange termijn vast en regelen dat jaarlijks maatregelen genomen worden die garanderen dat we deze doelen halen. De klimaatwet geeft voor de lange termijn zekerheid aan vooruitstrevende organisaties en bedrijven om te investeren in innovatie, duurzame energie en nieuwe werkgelegenheid.’  

p. 8: ‘Als grootste markt ter wereld kan Europa de standaard zetten voor producten die minder schaarse grondstoffen vergen, langer meegaan, beter te repareren en recyclen zijn. Zo zorgen we dat bedrijven niet langer grondstoffen gebruiken die medeoorzaak zijn van oorlogen, uitbuiting en milieuvernietiging.’  

p. 9: ‘We voeren een Klimaatwet in die ervoor zorgt dat de uitstoot van broeikasgassen ten opzichte van 1990 omlaag gaat met tenminste 25% in 2020, 55% in 2030 en 95% in 2050. Uiterlijk in 2050 hebben we alleen nog schone energie. De klimaatwet garandeert dat Nederland met de maatregelen die genomen worden deze doelstellingen haalt.’

p. 10: ‘De toekomst van onze economie is groen. De verantwoordelijkheid voor economie, klimaat en energie moeten onder één bewindspersoon vallen. Daarom komt er een ministerie voor Klimaat en Duurzame Economie.’  

p. 13: ‘Overheidsinstanties gaan volledig duurzaam inkopen en aanbesteden, van schone stroom tot circulaire gebouwen. Dit wordt bij aanbestedingsopdrachten bereikt door te gunnen op waarde, waarbij niet de aanschafprijs leidend is maar kwaliteit en duurzaamheid.’

p. 62: ‘Klimaatsteun voor ontwikkelingslanden komt bovenop de uitgaven voor ontwikkelingssamenwerking.’

VREDE & VEILIGHEID (GroenLinks)

GroenLinks maakt zich sterk voor een strikt, door mensenrechten gedreven wapenexportbeleid, zowel internationaal als in Nederland.

Uitleg: GroenLinks is kritisch over wapenexport. Zo wil de partij ‘de uitvoer en doorvoer van wapens aan banden leggen’ en is de partij voorstander van een ‘Europees wapenembargo tegen Saoedi-Arabië’ (p. 75). Beide maatregelen zijn bijzonder relevant voor bijvoorbeeld het conflict Syrië. Ook moet Nederland de ondertekening en ratificatie van internationale verdragen zoals die over landmijnen en clustermunitie bevorderen.

Citaten:

p. 64: ‘Nederland zet zich in voor een strengere Europese vuurwapenrichtlijn die de handel in en het bezit van vuurwapens terugdringt.’

p. 75: De uitvoer en doorvoer van wapens wordt aan banden gelegd. Nederland ijvert voor een strikte naleving van de EU-wapenexportcode en wapenembargo’s en draagt niet bij aan promotie van wapenhandel door het ondersteunen van wapenbeurzen. Nederland streeft binnen de Europese Unie naar een wapenembargo tegen landen die wapens inzetten tegen burgers, als Saoedi-Arabië. Nederland bevordert wereldwijde ondertekening en ratificatie van het wapenhandelsverdrag en de verdragen tegen landmijnen en clusterbommen. Nederland ijvert voor een wereldwijd verbod op kernwapens en munitie met verarmd uranium. Er mag geen Europees onderzoeksgeld in de ontwikkeling van wapens gestoken worden.’

p. 76: ‘Nederland beijvert zich voor de rol van vrouwen bij het voorkomen en oplossen van gewapende conflicten, bij vredesonderhandelingen en wederopbouw, alsmede voor de bescherming van vrouwen tegen oorlogsgeweld.’

BELASTINGONTWIJKING (GroenLinks)

De stevige aanpak van belastingontwijking door multinationals van GroenLinks omvat concrete maatregelen die de positie van ontwikkelingslanden ten goede komt.

Uitleg: GroenLinks bepleit een stevige aanpak van belastingontwijking en het zwaarder straffen van belastingontduiking door multinationals. Om te beginnen mag Nederland, volgens de partij, ‘geen spil meer zijn in internationale belastingconstructies die ten koste gaan van belastingbetalende burgers en van ontwikkelingslanden’ (p. 15). Sterker nog, in Europa wordt Nederland aanjager van de internationale aanpak van belastingontwijking, als het aan GroenLinks ligt. ‘Nederland zet zich dan in voor een geharmoniseerde Europese grondslag voor de vennootschapsbelasting met een minimumtarief’ (p. 17). Er komt een scherper toezicht op trustkantoren die nu werken voor brievenbusfirma’s (p. 17). En multinationals worden verplicht om per land openbaar te maken hoeveel vennootschapsbelasting zij betalen (p. 17).

Verder bepleit GroenLinks dat belastingontduiking en -ontwijking die ten koste gaat van ontwikkelingslanden, wordt aangepakt en dat deze landen daar een stem in krijgen (p. 74). Zo wil de partij bijvoorbeeld dat belastingverdragen met ontwikkelingslanden worden voorzien van een antimisbruikbepaling. ‘Bij onderhandelingen worden de belangen van ontwikkelingslanden dan beschermd’ (p. 17). 

Citaten:

p. 15: ‘Belastingontduiking wordt zwaarder bestraft en belastingontwijking wordt aangepakt. Multinationals gaan gewoon belasting betalen. Nederland mag geen spil meer zijn in internationale belastingconstructies die ten koste gaan van belastingbetalende burgers en van ontwikkelingslanden. In Europa wordt Nederland aanjager van de internationale aanpak van belastingontwijking.’ 

p. 17: ‘We pakken belastingontwijking door multinationals aan door het beperken van fiscale ontwijkingsmogelijkheden via onder meer de innovatiebox, doorsluisconstructies en vestigingen in belastingparadijzen. Nederland zet zich in voor een geharmoniseerde Europese grondslag voor de vennootschapsbelasting met een minimumtarief.’

p. 17: ‘Multinationals worden verplicht per land openbaar te maken hoeveel vennootschapsbelasting zij betalen, hoeveel winst zij maken en wat de omvang van hun activiteiten is. Speciale belastingafspraken met de fiscus worden openbaar gemaakt.’

p. 17: ‘Belastingverdragen met ontwikkelingslanden worden aangepast en voorzien van een antimisbruikbepaling. Bij onderhandelingen worden de belangen van ontwikkelingslanden beschermd.’

p. 17: ‘We verscherpen het toezicht op trustkantoren die nu werken voor brievenbusfirma’s. We saneren de sector met strenge regels en door illegale praktijken harder aan te pakken. Er komt een openbaar register waarin staat wie de eigenaar is van een brievenbusfirma en wie profiteert van constructies via brievenbusfirma’s en trustkantoren.’

p. 72: ‘Een gezamenlijk belastingbeleid richt zich op het tegengaan van belastingontwijking en op vergroening van belastingen.’

p. 74: ‘Alle aspecten van internationaal beleid, zoals handelspolitiek, worden getoetst op hun gevolgen voor ontwikkelingslanden en bijdrage aan de duurzame ontwikkelingsdoelen. Belastingontduiking en -ontwijking ten koste van ontwikkelingslanden worden aangepakt en deze landen krijgen daar een stem in.’ 

EERLIJK WERK (GroenLinks)

Als het aan GroenLinks ligt, wordt Nederland koploper in internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemen.

Uitleg: GroenLinks neemt duidelijk stelling: ‘Nederland wordt koploper in internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemen’ (p. 74) en noemt daarbij enkele globale maatregelen om dat te bereiken. Verder wil deze partij dat ‘overheidsinstanties volledig duurzaam gaan inkopen en aanbesteden’ (p. 13). Dit is een hoopvolle aanzet, maar het blijft onduidelijk hoe de partij deze ambities concreet wil verwezenlijken. Ook gaat het verkiezingsprogramma niet in op de voorwaarden aan overheidssteun voor Nederlandse bedrijven in het buitenland. 

Citaten:

p. 13: ‘Overheidsinstanties gaan volledig duurzaam inkopen en aanbesteden, van schone stroom tot circulaire gebouwen. Dit wordt bij aanbestedingsopdrachten bereikt door te gunnen op waarde, waarbij niet de aanschafprijs leidend is maar kwaliteit en duurzaamheid.’  

p. 71: ‘We stoppen het economisme waarin het belang van Nederlandse bedrijven voorrang krijgt op het welzijn van mensen elders in de wereld en dat armoede daar in stand houdt.’  

p. 73: ‘Ontwikkelingssamenwerking gaat over het belang van mensen in ontwikkelingslanden, niet om het economisch belang van het Nederlands bedrijfsleven.’  

p. 74: ‘Nederland wordt koploper in internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemen. We stellen strenge eisen voor leefbare lonen, veilige arbeidsomstandigheden en milieuzorg in productielanden. We dwingen meer transparantie af over de hele productieketen, van grondstoffenwinning tot afvalverwerking.’

MIGRATIE & ONTWIKKELING (GroenLinks)

GroenLinks wil betere opvang in de regio en veiligere routes voor vluchtelingen, maar ook een tijdelijke visa voor arbeidsmigranten.

Uitleg: GroenLinks wil met meer geld investeren in de opvang van vluchtelingen in de regio, ‘zodat mensen die lang in opvangkampen verblijven duurzame bescherming, veiligheid, onderwijs en zorg krijgen’ (p. 49). Daarnaast zet de partij zich in voor veiligere routes en hervestiging van kwetsbare vluchtelingen via de UNCHR. Dit wordt aangevuld met een rechtvaardig EU asiel- en migratiebeleid, waarbij naleving van het VN-Vluchtelingenverdrag, mensenrechtenverdragen en EU-asielrichtlijnen de leidraad vormt. De kosten voor opvang van asielzoekers worden niet betaald uit het ontwikkelingsbudget (p. 74). Tegelijkertijd bepleit GroenLinks dat arbeidsmigranten makkelijker in Europa kunnen werken en weer terugkeren met speciale visa (p. 72). 

Citaten:

p. 49: ‘We marchanderen niet met mensenrechten. Binnen de Europese Unie zet Nederland zich in voor een betere naleving van het VN-Vluchtelingenverdrag, mensenrechtenverdragen en EU-asielrichtlijnen. Mensen die op individuele gronden (bijvoorbeeld seksuele gerichtheid, politieke opvattingen of religie) niet veilig zijn in hun land, kunnen asiel aanvragen bij diplomatieke posten van de Europese Unie.’

p. 49: ‘Er komt meer geld voor opvang van vluchtelingen in de regio zodat mensen die lang in opvangkampen verblijven duurzame bescherming, veiligheid, onderwijs en zorg krijgen. Nederland zet zich ruimhartig in voor veilige routes en hervestiging van kwetsbare vluchtelingen in Europa via de UNHCR. Nederland verhoogt zijn aanbod voor de hervestiging van vluchtelingen substantieel.’

p. 72: ‘De Europese Unie krijgt een rechtvaardig asiel- en migratiebeleid, met een geharmoniseerde asielprocedure. Alle lidstaten doen mee aan de eerlijke verdeling en opvang van vluchtelingen. Bij niet meewerken volgen sancties. Tijdelijke arbeidsmigranten kunnen makkelijker in Europa werken en weer terugkeren met speciale visa.’

p. 74: ‘Er gaat meer geld naar ontwikkelingssamenwerking. De bestedingen gaan omhoog naar de internationaal afgesproken norm van 1,0% van het BNP. De kosten voor opvang van asielzoekers worden niet betaald uit het ontwikkelingsbudget. Klimaatsteun voor ontwikkelingslanden komt bovenop de uitgaven voor ontwikkelingssamenwerking.’

FAIR POLITICS (GroenLinks)

Naast een verhoging en zuivering van het budget, wil GroenLinks dat internationaal beleid getoetst wordt op de gevolgen voor ontwikkelingslanden.

Uitleg: GroenLinks zet het belang van mensen in ontwikkelingslanden boven het belang van het Nederlandse bedrijfsleven. Hiervoor moet er meer geld naar ontwikkelingssamenwerking, als het aan de partij ligt: ‘De bestedingen gaan weer omhoog naar de internationaal afgesproken norm van 1,0 procent van het BNP’ (p. 74). Dit is exclusief de kosten van eerstejaarsopvang van asielzoekers en klimaatsteun aan ontwikkelingslanden. Naast een verhoging van het budget, betoogt GroenLinks dat alle aspecten van internationaal beleid moeten worden getoetst op hun gevolgen voor ontwikkelingslanden en hun bijdrage aan de Duurzame Ontwikkelingsdoelen van de VN (p. 74). Ook beleidsdossiers, zoals handelspolitiek, moeten bijdragen aan de ontwikkeling van landen, en ze niet belemmeren. 

Citaten:

p. 73: ‘Ontwikkelingssamenwerking gaat over het belang van mensen in ontwikkelingslanden, niet om het economisch belang van het Nederlands bedrijfsleven. De Nederlandse inspanningen richten zich op de duurzame ontwikkelingsdoelen van de Verenigde Naties. Daarbij legt Nederland zich toe op de terreinen waarop ons land veel kennis en ervaring heeft, zoals water, voedselzekerheid, veiligheid en rechtsstaat, seksuele en reproductieve gezondheid en rechten. Nederland steunt het maatschappelijk middenveld in ontwikkelingslanden: burgerbewegingen, mensenrechten- en milieuactivisten en vrouwenemancipatie.’

p. 74: ‘Er gaat meer geld naar ontwikkelingssamenwerking. De bestedingen gaan omhoog naar de internationaal afgesproken norm van 1,0% van het BNP. De kosten voor opvang van asielzoekers worden niet betaald uit het ontwikkelingsbudget. Klimaatsteun voor ontwikkelingslanden komt bovenop de uitgaven voor ontwikkelingssamenwerking.’

p. 74: ‘Alle aspecten van internationaal beleid, zoals handelspolitiek, worden getoetst op hun gevolgen voor ontwikkelingslanden en bijdrage aan de duurzame ontwikkelingsdoelen.’