Politici in Nederland en de Europese Unie nemen te vaak beslissingen die belangen van ontwikkelingslanden schaden. Dat moet veranderen. Fair Politics wil dat landen niet worden belemmerd, maar de ruimte krijgen om zich te ontwikkelen.

FairKiezingswijzer 2017

Beweeg met je muis over de icoontjes en zie in één oogopslag hoe de politieke partijen al dan niet rekening houden met de belangen van ontwikkelingslanden. Klik op een onderwerp of op een partij en lees onze uitgebreide analyse.

cdad66vvdpvdaspcusgppvvgroenlinkspvdd50plus
HANDEL

HANDEL (CDA)

Het CDA gebruikt handelsbeleid om de economische positie van Nederland te verbeteren, en besteedt te weinig aandacht aan de positie van ontwikkelingslanden.

HANDEL (D66)

D66 wil ontwikkelingslanden meer kans geven om naar de EU te exporteren door handelsbarrières te verminderen.

HANDEL (VVD)

Nederlandse handelsbelangen staan voorop bij de VVD. Handel wordt zelfs een instrument om ontwikkelingslanden te dwingen mee te werken aan Nederlands beleid.

HANDEL (PvdA)

De PvdA bepleit dat handel en handelsverdragen moeten bijdragen aan het verduurzamen van productieketens en betere posities van ontwikkelingslanden.

HANDEL (SP)

SP is voor eerlijke handel waarvan ook de bevolking van betrokken landen profiteert, maar maakt deze ambitie weinig concreet.

HANDEL (ChristenUnie)

CU vindt dat internationale handel vooral moet bijdragen aan inclusieve en duurzame groei in ontwikkelingslanden en heeft daar concrete maatregelen voor.

HANDEL (SGP)

Volgens de SGP ligt samenwerking ten grondslag aan het ten goede komen van internationale handel aan de allerarmsten.

HANDEL (PVV)

De PVV gaat in haar partijprogramma niet in op internationale handel.

HANDEL (GroenLinks)

GroenLinks pleit o.a. voor toetsing van de impact van handelspolitiek op ontwikkelingslanden en bijdrage aan de Duurzame Ontwikkelingsdoelen.

HANDEL (PvdD)

De PvdD wil expliciet rekening houden met de belangen van ontwikkelingslanden in het Nederlandse internationaal handelsbeleid.

HANDEL (50PLUS)

Het partijprogramma van 50Plus is uiterst beperkt over internationale handel.

KLIMAAT

KLIMAAT (CDA)

De ambities voor energiebesparing en opwekking van duurzame energie werkt het CDA nauwelijks uit in concrete plannen.

KLIMAAT (D66)

D66 pleit voor een minister van Klimaat en Energie, nationale klimaatwet en ontwikkelingssamenwerking met klimaathulp en klimaatfinanciering.

KLIMAAT (VVD)

Het Nederlands belang staat voorop in klimaatbeleid van VVD waarbij slechts bestaande afspraken nageleefd moeten worden.

KLIMAAT (PvdA)

De PvdA wil dat het Parijs Klimaatakkoord doorwerkt in ambitieuze doelstellingen en dat ontwikkelingshulp meer wordt toegespitst op klimaatverandering.

KLIMAAT (SP)

De SP pleit voor ontwikkelingsbeleid gebaseerd op het Parijs Klimaatakkoord om de gevolgen van klimaatverandering te bestrijden.

KLIMAAT (ChristenUnie)

De CU wil niet dat de allerarmsten opdraaien voor de gevolgen van klimaatverandering en pleit voor klimaatfinanciering voor ontwikkelingslanden.

KLIMAAT (SGP)

De SGP wil zich inzetten voor het bestrijden van klimaatverandering en doet dit o.a. vanwege de positieve uitwerking op ontwikkelingslanden.

KLIMAAT (PVV)

De PVV wil geen geld uitgeven aan innovatie of windmolens, wat negatieve klimaatgevolgen voor ontwikkelingslanden teweegbrengt.

KLIMAAT (GroenLinks)

GroenLinks wil met het Parijs Klimaatakkoord als basis een ambitieus klimaatbeleid met specifieke klimaatsteun voor ontwikkelingslanden.

KLIMAAT (PvdD)

De PvdD wil een duurzaamheidsmeetlat voor toekomstig beleid, eisen aan grondstoffenimport, internationaal bindende regels en een milieugerechtshof.

KLIMAAT (50PLUS)

50PLUS wil CO2-uitstoot terugdringen om de wereld leefbaar te houden, maar toont weinig ambities voor een duidelijk klimaatbeleid.

VREDE & VEILIGHEID

VREDE & VEILIGHEID (CDA)

Het CDA bepleit het belang van internationale samenwerking in een veilige wereld, maar maakt dit niet concreet.

VREDE & VEILIGHEID (D66)

D66 is voorstander van een strenger EU wapenexportbeleid dat concurrentie tussen lidstaten moet beperken en toewerkt naar een gemeenschappelijk beleid.

VREDE & VEILIGHEID (VVD)

De VVD gaat niet in op wapenexport en bepleit ontwikkelingsgelden in te zetten voor het financieren van militaire missies.

VREDE & VEILIGHEID (PvdA)

De PvdA wil een strenger wapenexportbeleid, zeker als het gaat om de export van controversiële wapens en/of naar repressieve regimes.

VREDE & VEILIGHEID (SP)

De SP wil de huidige wapenexportregelgeving strenger naleven en wapenexport naar staten waar mensenrechten worden geschonden stoppen.

VREDE & VEILIGHEID (ChristenUnie)

De ChristenUnie is tegen wapenhandel met landen die mensenrechten schaden, maar maakt deze inzet niet concreet.

VREDE & VEILIGHEID (SGP)

De SGP gaat in haar partijprogramma niet in op vrede en veiligheid vanuit een ‘eerlijk-beleid-voor-ontwikkelingslanden’ perspectief.

VREDE & VEILIGHEID (PVV)

De PVV gaat in haar partijprogramma niet in op vrede en veiligheid vanuit een ‘eerlijk-beleid-voor-ontwikkelingslanden’ perspectief.

VREDE & VEILIGHEID (GroenLinks)

GroenLinks maakt zich sterk voor een strikt, door mensenrechten gedreven wapenexportbeleid, zowel internationaal als in Nederland.

VREDE & VEILIGHEID (PvdD)

De PvdD is kritisch over wapenexport naar landen die mensenrechten schenden en pleit voor internationale regelgeving.

VREDE & VEILIGHEID (50PLUS)

50PLUS gaat in haar partijprogramma niet in op vrede en veiligheid vanuit een ‘eerlijk-beleid-voor-ontwikkelingslanden’ perspectief.

BELASTINGONTWIJKING

BELASTINGONTWIJKING (CDA)

Het CDA wil stevig optreden tegen bedrijven en multinationals die belasting ontwijken, maar legt geen link met ontwikkelingslanden.

BELASTINGONTWIJKING (D66)

D66 wil een stevige aanpak in de strijd tegen oneerlijke belastingpraktijken op Europees niveau, met Nederland als koploper.

BELASTINGONTWIJKING (VVD)

De VVD is tegen het hervormen van belastingverdragen, omdat dit het nationale vestigingsklimaat zal schaden

BELASTINGONTWIJKING (PvdA)

Belastingen zijn een wapen tegen ongelijkheid en daarom komt de PvdA met concrete maatregelen om belastingontwijking te bestrijden.

BELASTINGONTWIJKING (SP)

Ook grote bedrijven en multinationals gaan voortaan hun eerlijke deel in de belastingen betalen als het aan de SP ligt.

BELASTINGONTWIJKING (ChristenUnie)

De ChristenUnie bepleit een effectieve bestrijding van belastingontwijking door multinationals en het voorkomen van belastingconcurrentie.

BELASTINGONTWIJKING (SGP)

De SGP is tegen belastingontwijking –en ontduiking van multinationals, maar legt geen link met ontwikkelingslanden.

BELASTINGONTWIJKING (PVV)

De PVV gaat in haar partijprogramma niet in op belastingontwijking of belastingontduiking door multinationale ondernemingen.

BELASTINGONTWIJKING (GroenLinks)

De stevige aanpak van belastingontwijking door multinationals van GroenLinks omvat concrete maatregelen die de positie van ontwikkelingslanden ten goede komt.

BELASTINGONTWIJKING (PvdD)

Met herziening van de belastingwetgeving en belastingverdragen wil de PvdD voorkomen dat ontwikkelingslanden miljarden aan inkomsten mislopen.

BELASTINGONTWIJKING (50PLUS)

50PLUS gaat in haar partijprogramma niet in op belastingontwijking of belastingontduiking door multinationale ondernemingen.

EERLIJK WERK

EERLIJK WERK (CDA)

Het CDA wil mensen in ontwikkelingslanden een menswaardig bestaan bieden en vraagt aandacht voor maatschappelijk verantwoord ondernemen.

EERLIJK WERK (D66)

D66 wil steun voor bedrijven die verantwoordelijkheid nemen m.b.t. hun impact om hen heen in de wereld.

EERLIJK WERK (VVD)

De VVD bepleit dat ondernemers zich houden aan bestaande afspraken over mensenrechten, maar wil tegelijkertijd ook minder complexe regelgeving voor bedrijven in het buitenland.

EERLIJK WERK (PvdA)

De PvdA legt een sterke focus op betere arbeidsomstandigheden in ontwikkelingslanden en het tegengaan van kinderarbeid.

EERLIJK WERK (SP)

De SP besteedt in haar verkiezingsprogramma geen aandacht aan eerlijk werk wereldwijd.

EERLIJK WERK (ChristenUnie)

De CU komt met een ambitieuze serie maatregelen om arbeids- en kinderrechten te bevorderen, zo nodig met behulp van wetten en sancties.

EERLIJK WERK (SGP)

De SGP vindt dat bedrijven zich aan de bestaande regels voor maatschappelijk verantwoord ondernemen moeten houden, maar maakt deze inzet niet concreet.

EERLIJK WERK (PVV)

De PVV wil stoppen met ontwikkelingshulp en vermeldt niets over eerlijk werk wereldwijd.

EERLIJK WERK (GroenLinks)

Als het aan GroenLinks ligt, wordt Nederland koploper in internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemen.

EERLIJK WERK (PvdD)

De PvdD heeft veel concrete en stevige plannen om de omstandigheden van arbeiders in ontwikkelingslanden te verbeteren.

EERLIJK WERK (50PLUS)

50PLUS toont geen concrete ambities op het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen.

MIGRATIE & ONTWIKKELING

MIGRATIE & ONTWIKKELING (CDA)

CDA beperkt migratie tot vluchtelingen; met een focus op de terugkeer en bijdrage van vluchtelingen aan de wederopbouw van herkomstlanden.

MIGRATIE & ONTWIKKELING (D66)

De brede migratieaanpak van D66 omvat o.a. ook het creëren van legale routes voor vluchtelingen en een selectief systeem voor economische migranten.

MIGRATIE & ONTWIKKELING (VVD)

Adequate opvang in de regio moet migratie naar de EU onnodig en onmogelijk maken volgens de VVD.

MIGRATIE & ONTWIKKELING (PvdA)

De PvdA komt met een brede migratieaanpak en wil o.a. investeren in veilige, legale routes en toekomstperspectief in zowel de regio als in Nederland.

MIGRATIE & ONTWIKKELING (SP)

De SP is voor het aanpakken van de grondoorzaken en het verbeteren van de opvang van vluchtelingen (in de regio), maar maakt deze inzet niet concreet.

MIGRATIE & ONTWIKKELING (ChristenUnie)

ChristenUnie bepleit een brede migratieaanpak die zich o.a. richt op grondoorzaken en betere opvang in de regio, maar ook op verplichte terugkeer.

MIGRATIE & ONTWIKKELING (SGP)

SGP focust zich op het loskoppelen van migratie uit het ontwikkelingsbudget en outsourcing van opvang van vluchtelingen en asielaanvragen buiten Europa.

MIGRATIE & ONTWIKKELING (PVV)

De PVV wil de Nederlandse grenzen sluiten.

MIGRATIE & ONTWIKKELING (GroenLinks)

GroenLinks wil betere opvang in de regio en veiligere routes voor vluchtelingen, maar ook een tijdelijke visa voor arbeidsmigranten.

MIGRATIE & ONTWIKKELING (PvdD)

Een menswaardige opvang in de regio en een uitgebreide aanpak van oorzaken van de vluchtelingencrisis: dat is de inzet van de PvdD.

MIGRATIE & ONTWIKKELING (50PLUS)

50PLUS ‘staat voor een streng, rechtvaardig en humaan vreemdelingenbeleid’, maar maakt deze ambitie niet concreet.

FAIR POLITICS

FAIR POLITICS (CDA)

De geïntegreerde aanpak om mensen in ontwikkelingslanden weerbaar te maken, werkt het CDA nauwelijks uit in concrete (bekostigings) plannen.

FAIR POLITICS (D66)

D66 onderbouwt een stevig ontwikkelingsbeleid dat ook ingaat op zaken als handel en klimaat, en dat bekostigd wordt met 0,7 procent van het BNP.

FAIR POLITICS (VVD)

Nederlandse (handels)belangen staan altijd voorop bij de VVD; zo wil de partij ontwikkelingshulp voorwaardelijk maken.

FAIR POLITICS (PvdA)

Met o.a. een ministersaanpak en een toets voor nieuw beleid, wil de PvdA voorkomen dat wat we met de ene hand geven, wordt weggenomen met de andere.

FAIR POLITICS (SP)

De SP is voor ontwikkelingssamenwerking gebaseerd op ‘wederzijds begrip en respect’, maar maakt deze ambitie niet (financieel) concreet.

FAIR POLITICS (ChristenUnie)

CU wil zowel een hoger ontwikkelingsbudget als dat het beleid niet nadelig is voor ontwikkelingslanden, en stelt o.a. een beleidstoets voor.

FAIR POLITICS (SGP)

De SGP wil de belangen van ontwikkelingslanden meenemen in beleid met een impacttoets, maar blijft onduidelijk over de hoogte van het ontwikkelingsbudget.

FAIR POLITICS (PVV)

De PVV wil de Nederlandse financiering van ontwikkelingshulp stoppen.

FAIR POLITICS (GroenLinks)

Naast een verhoging en zuivering van het budget, wil GroenLinks dat internationaal beleid getoetst wordt op de gevolgen voor ontwikkelingslanden.

FAIR POLITICS (PvdD)

De PvdD houdt expliciet rekening met de kansen voor mensen in ontwikkelingslanden en wil o.a. alle beleid langs een duurzaamheidsmeetlat leggen.

FAIR POLITICS (50PLUS)

50PLUS wil zich aan internationale afspraken over ontwikkelingshulp houden en ondersteunt de Duurzame Ontwikkelingsdoelen, maar mist concrete ambitie.

Twitter

Partij van de Arbeid

HANDEL (Partij van de Arbeid)

De PvdA bepleit dat handel en handelsverdragen moeten bijdragen aan het verduurzamen van productieketens en betere posities van ontwikkelingslanden.

Uitleg: De PvdA ziet eerlijke handel als één van de onderdelen van het door de partij beoogde samenhangende beleid om ‘het leven van anderen elders in de wereld te verbeteren’ (p. 60). Om eerlijke handel te realiseren, wil de partij alleen nog maar ‘handelsverdragen steunen als deze inclusief zijn en zorgen voor verbetering voor iedereen’ (p. 26). Dat betekent voor de PvdA dat ‘handel en handelsverdragen moeten bijdragen aan versterking van de positie van ontwikkelingslanden’ (p. 64). Het blijft nog enigszins onduidelijk hoe de partij deze ambitie vanuit de overheid wil realiseren. De PvdA bepleit bijvoorbeeld dat ‘bedrijven gaan rapporteren over de beloningsverhoudingen binnen het bedrijf, over eerlijke handel en duurzaamheid in hun productie en over hun sociale en ecologische prestaties’ (p. 26). Concreter is het voorstel om via wetgeving de verkoop en import van producten verbieden die met kinderarbeid tot stand zijn gebracht (p. 26).

Citaten

p. 26: ‘Globalisering werkt alleen als iedereen ervan profiteert. Wij willen daarom alleen handelsverdragen steunen als deze inclusief zijn en zorgen voor verbetering voor iedereen. Dat betekent dat we niet instemmen met handelsverdragen als TTIP, tenzij deze een continue verbetering stimuleren voor de positie van werknemers, van de standaarden wereldwijd voor duurzaamheid, milieu, gezondheid en arbeid en het bestrijden van ongelijkheid en belastingontwijking. Alleen zo ontstaat een ‘race naar de top’ in plaats van ‘een race naar de bodem.’

p. 26: ‘Wij stellen voor dat bedrijven gaan rapporteren over de beloningsverhoudingen binnen het bedrijf, over eerlijke handel en duurzaamheid in hun productie en over hun sociale en ecologische prestaties.’

p. 26: ‘Wij willen via wetgeving de verkoop en import van producten verbieden die met kinderarbeid tot stand zijn gebracht.’

p. 60: ‘Wie welvarend is, heeft de kans om het leven van anderen te verbeteren. Niet alleen door ontwikkelingssamenwerking, maar bijvoorbeeld ook door eerlijke handel en het bestrijden van belastingontwijking. Dat vraagt om een samenhangende aanpak van de gehele nieuwe ministersploeg.’

p. 63: ‘De wens van landen om op eigen benen te staan is uitgangspunt. Het scheppen van meer banen is nodig om met name het grote aantal jongeren in ontwikkelingslanden kansen te bieden. We willen een samenhangend beleid, en zijn daarom voorstander van de combinatie van hulp en handel in één portefeuille.’

p. 64: ‘Handel en handelsverdragen moeten bijdragen aan verantwoorde mondiale productieketens, aan versterking van onze normen en waarden wat betreft arbeidsrechten en duurzaamheid, en aan versterking van de positie van ontwikkelingslanden.’

KLIMAAT (Partij van de Arbeid)

De PvdA wil dat het Parijs Klimaatakkoord doorwerkt in ambitieuze doelstellingen en dat ontwikkelingshulp meer wordt toegespitst op klimaatverandering.

Uitleg: De PvdA pleit ervoor het Klimaatakkoord van Parijs om te zetten in ambitieuze Europese doelstellingen die de uitstoot van broeikasgassen moeten verminderen. Deze doelstellingen zijn inclusief de bijbehorende doelen voor energiebesparing en duurzame energie (p. 27) en worden verankerd in een Klimaatwet. Het klimaatbeleid is immers niet vrijblijvend, aldus de PvdA (p. 27). In het kader van het Klimaatakkoord van Parijs bepleit de partij ook ‘klimaatgelden meer toe te spitsen op het helpen van landen bij het aanpassen aan het veranderende klimaat. Dat is niet alleen duurzaam, maar helpt ook om armoede te bestrijden’ (p. 64). 

Citaten

p. 7: ‘Technologische ontwikkelingen uit de afgelopen twee eeuwen en de ongeremde uitputting van onze aarde hebben sterk bijgedragen tot de inmiddels zorgwekkende stand van het klimaat, de biodiversiteit en de beschikbaarheid van cruciale levensbehoeften en grondstoffen. De inzet van het klimaatakkoord van Parijs juichen wij toe maar zeker is ook dat het grote inspanningen van ons allen zal vragen.’ 

p. 27: ‘Wij willen dat het klimaatakkoord van Parijs doorwerkt in ambitieuzere Europese doelstellingen voor vermindering van de uitstoot van broeikasgassen, met bijbehorende doelen voor energiebesparing en duurzame energie. Wij willen dat de temperatuurstijging maximaal 2°C bedraagt en we streven naar een maximum van 1,5°C. Voor Europa en Nederland betekent dit een reductiedoelstelling van 55 procent in 2030 en 95 procent in 2050. De overheid verankert deze ambitieuze doelen in de Klimaatwet.’ 

p. 64: ‘Het klimaatakkoord van Parijs biedt hoop. Nu moeten de woorden in daden worden omgezet. We willen klimaatgelden meer toespitsen op het helpen van landen bij het aanpassen aan het veranderende klimaat, bijvoorbeeld door het verbouwen van droogtebestendige gewassen. Dat is niet alleen duurzaam, maar helpt ook om armoede te bestrijden. We hebben daarbij vooral oog voor de allerarmsten en vrouwen en meisjes.’ 

VREDE & VEILIGHEID (Partij van de Arbeid)

De PvdA wil een strenger wapenexportbeleid, zeker als het gaat om de export van controversiële wapens en/of naar repressieve regimes.

Uitleg: In het verkiezingsprogramma legt de PvdA een expliciete link tussen veiligheid en ontwikkeling. ‘Voorkomen is beter dan genezen’ (p. 61) en daarvoor heeft de partij een geïntegreerde aanpak voor ogen die ontwikkeling, diplomatie en defensie bij elkaar brengt.

Daarnaast wil de PvdA dat ‘Nederland zich inzet voor een strenger EU-wapenexportbeleid’ (p. 63). Wapenexport naar repressieve regimes die mensenrechten schenden en zich schuldig maken aan oorlogsmisdaden, moet helemaal beëindigd worden. Het is echter onduidelijk hoe de PvdA deze ambities wil verwezenlijken.

Citaten:

p. 63: ‘Wij willen dat Nederland zich inzet voor een strenger EU-wapenexportbeleid. Voor repressieve regimes als Saoedi-Arabië, dat mensenrechten schendt en zich schuldig maakt aan oorlogsmisdaden, willen we een algehele exportstop. Wij steunen de huidige strenge interpretatie van Europese regels voor wapenexport die in Nederland wordt toegepast.’ 

p. 60: 'We zetten in op extra investeringen in internationale vrede en veiligheid waarbij ontwikkeling, diplomatie en defensie in samenhang met elkaar worden ingezet.’

p. 61: ‘Voorkomen is beter dan genezen. Daarom willen wij in de eerste plaats de grondoorzaken van potentiële conflicten bestrijden door ontwikkeling, het bevorderen van goed bestuur en het versterken van rechtsstaten. Prille vrede bestendigen is een langdurige opgave die vraagt om investeringen in wederopbouw, het steunen van inclusieve samenlevingen en staatsvorming. Wij kiezen ervoor om in landen waar die prille vrede ontstaat, langdurig aanwezig te zijn, via een VN, EU of NAVO missie, via ontwikkelingsprogramma’s, of via een combinatie.’

p. 61: ‘Wij willen dat Nederland het goede voorbeeld geeft als koploper in de strijd tegen illegale en controversiële wapens.’ 

BELASTINGONTWIJKING (Partij van de Arbeid)

Belastingen zijn een wapen tegen ongelijkheid en daarom komt de PvdA met concrete maatregelen om belastingontwijking te bestrijden.

Uitleg: Belastingen zijn het sterkste wapen tegen ongelijkheid, zo bepleit de PvdA in het verkiezingsprogramma. Daarom komt de partij met een stevige aanpak op zowel Europees als op nationaal niveau om belastingontwijking –en ontduiking te bestrijden. In Nederland komt er extra geld beschikbaar om belastingontwijkingsconstructies, witwaspraktijken en fraude gericht op te sporen en op te rollen en worden mogelijkheden om adviseurs te vervolgen die meewerken aan belastingontduiking en agressieve belastingontwijking verruimd.

Op Europees niveau moet Nederland inzetten op een ‘zwarte lijst van belastingparadijzen, publieke rapportage per land over de betaalde winstbelasting door multinationals en een Europees minimumtarief voor de winstbelasting’ (p. 38). 

Investeringen binnen het Stabiliteits- en Groeipact gaan hand in hand met maatregelen om de economie te versterken en de corruptie en belastingontwijking te bestrijden. Ook handelsverdragen gaan altijd gepaard met harde afspraken om belastingontwijking aan te pakken (p. 26).

Citaat:

p. 26: ‘Om te zorgen dat multinationals, die nu vaak als enigen profiteren van handelsverdragen, ook eerlijk gaan bijdragen, moeten handelsverdragen altijd gepaard gaan met harde afspraken om belastingontwijking aan te pakken.’

p. 26: ‘Fiscalisten, accountants en vermogensbeheerders ontspringen nog te vaak de dans bij belastingontduiking. In de praktijk worden deze mensen zelden strafrechtelijk vervolgd, terwijl hier wel mogelijkheden voor bestaan. Dat moet anders, omdat dit de mensen zijn die de ingewikkelde constructies bedenken om de fiscus om de tuin te leiden. We verruimen de mogelijkheden om adviseurs te vervolgen die meewerken aan belastingontduiking en agressieve belastingontwijking.’ 

p. 37: ‘Wij willen structureel 30 miljoen euro extra vrijmaken voor het gericht opsporen en oprollen van belastingontwijkingsconstructies, witwaspraktijken en fraude. Witteboordfraude moet veel actiever worden bestreden, o.a. door hogere straffen. De schade hiervan is gigantisch en het vergroot de ongelijkheid.’

p. 38: ‘De internationale race naar de bodem bij de winstbelasting moet stoppen. Nederland moet inzetten op een zwarte lijst van belastingparadijzen, publieke rapportage per land over de betaalde winstbelasting door multinationals en een Europees minimumtarief voor de winstbelasting.’

p. 60: ‘Wie welvarend is, heeft de kans om het leven van anderen te verbeteren. Niet alleen door ontwikkelingssamenwerking, maar bijvoorbeeld ook door eerlijke handel en het bestrijden van belastingontwijking.’

p. 62: ‘Wij willen dat het Stabiliteits- en Groeipact meer ruimte biedt voor extra investeringen. In landen waar de werkloosheid hoog is, boven de 5-procent, komt er ruimte om extra investeringen te doen ter bestrijding van werkloosheid die ook jongeren hard treft. Deze moet hand in hand gaan met maatregelen om de economie te versterken en de corruptie en belastingontwijking te bestrijden.’

p. 62: ‘De Europese Unie moet weer zij aan zij staan met de burgers van de EU, en mensen hoop op een betere toekomst bieden. Dit kan door zich te richten op cruciale zaken zoals het bevorderen van werkgelegenheid en goed werk, het beheersbaar maken van het vluchtelingenvraagstuk en de migratie, en het aanpakken van belastingontwijking.’

p. 62: ‘Belastingen zijn het sterkste wapen tegen ongelijkheid. Wij willen internationale belastingontwijking tegengaan, zoals ook in hoofdstuk vijf is te lezen, en wij beginnen in Europa. Internationale bedrijven moeten verplicht worden openbaar te maken waar ze actief zijn en hoeveel belasting ze betalen per land.’ 

EERLIJK WERK (Partij van de Arbeid)

De PvdA legt een sterke focus op betere arbeidsomstandigheden in ontwikkelingslanden en het tegengaan van kinderarbeid.

Uitleg: De PvdA maakt zich sterk voor betere arbeidsomstandigheden in ontwikkelingslanden en komt met een aantal concrete maatregelen. Bijvoorbeeld het doorgaan met de sectorconvenanten, het invoeren van een verplichte rapportage voor bedrijven en creëren van de mogelijkheid om bedrijven aan te klagen die zich niet aan internationale normen houden. Op deze manier wil de PvdA voorbijgaan aan ‘de vrijblijvendheid van maatschappelijk verantwoord ondernemen’ (p. 64). Bovendien wil de partij ‘via wetgeving de verkoop en import van producten verbieden die met kinderarbeid tot stand zijn gekomen’ (p. 26).

Citaten:

p. 26: ‘Wij willen via wetgeving de verkoop en import van producten verbieden die met kinderarbeid tot stand zijn gebracht.’  

p. 26: ‘Wij stellen voor dat bedrijven gaan rapporteren over de beloningsverhoudingen binnen het bedrijf, over eerlijke handel en duurzaamheid in hun productie en over hun sociale en ecologische prestaties.’  

p. 64: ‘We steunen samenwerking tussen maatschappelijke organisaties, vakbonden, bedrijven en overheden, in navolging van de sectorconvenanten.’  

p. 64: ‘Wij gaan voorbij de vrijblijvendheid en willen dat bedrijven worden verplicht om te rapporteren over hun wijze van maatschappelijk verantwoord ondernemen. Ook willen we dat bedrijven erop aangesproken en aangeklaagd kunnen worden als zij niet aan internationale normen zoals de OESO- of ILO-normen voldoen, en bijvoorbeeld producten van kinderarbeid in Nederland verkopen.’ 

MIGRATIE & ONTWIKKELING (Partij van de Arbeid)

De PvdA komt met een brede migratieaanpak en wil o.a. investeren in veilige, legale routes en toekomstperspectief in zowel de regio als in Nederland.

Uitleg: In het verkiezingsprogramma gaat de PvdA uitgebreid in op internationale migratie en komt met een aantal concrete maatregelen. Zo bepleit de partij investeringen om kwalitatief betere opvang en een beter toekomstperspectief in landen met de meeste vluchtelingen te realiseren. Verder wil de PvdA meer veilige en legale vluchtroutes door meer hervestiging via de UNHCR van kwetsbare vluchtelingen vanuit landen van eerste opvang naar Europa (p. 17). 

Als één van de weinige partijen, maakt de PvdA de link tussen migratie en ontwikkeling concreet. Zo ziet de partij ‘een belangrijke rol voor de diaspora (actieve Nederlandse burgers met een migratieachtergrond) in Nederland om bij te dragen aan de ontwikkeling van herkomstlanden’ (p. 17). In Nederland wil de partij perspectief bieden aan degenen die niet in Nederland mogen blijven. Een persoonlijk terugkeerplan, in samenwerking met ngo’s en diasporaorganisaties, moet mensen voorbereiden op wat hen te wachten staat in het land van herkomst.  

Daarnaast geeft de PvdA een duidelijk signaal af door het ontvangen van ontwikkelingsgelden niet afhankelijk te willen maken van het terugnemen van onderdanen. Eventuele sancties ‘mogen niet ten koste gaan van de belangen van de allerarmsten’ (p. 18). Ook worden ontwikkelingsgelden niet ingezet ‘voor het versterken van migratiemanagement en het verstevigen van grenscontroles, maar voor het bieden van toekomstperspectief in de regio’ (p. 17). 

Citaten:

p. 17: ‘Wij willen dat de situatie voor vluchtelingen in vluchtlanden als Turkije, Libanon en Jordanië wordt verbeterd. Door de enorme omvang van de vluchtelingenstroom in deze ontvangende landen, is de opvang zowel binnen als buiten vluchtelingenkampen vaak ondermaats en ontbreekt er elk perspectief op werk, onderwijs en een enigszins normaal leven. Daarom investeren we in die landen in betere voorzieningen en werk voor vluchtelingen. Naast algemene noodhulp richt Nederland zich in het bijzonder op hulp aan kinderen, vrouwen en kwetsbare minderheden. Kwalitatief betere opvang en een beter toekomstperspectief in landen met de meeste vluchtelingen, maakt ook dat vluchtelingen minder snel de noodzaak voelen om de gevaarlijke reis naar Europa te maken via mensensmokkelaars. Ontwikkelingsgelden worden hierbij ingezet voor het bieden van toekomstperspectief, en niet voor het versterken van migratiemanagement en het verstevigen van grenscontroles.’

p. 17: ‘We willen meer veilige en legale vluchtroutes door in te zetten op meer hervestiging via de UNHCR van kwetsbare vluchtelingen vanuit landen van eerste opvang naar Europa. Nederland loopt hierin voorop en geeft het goede voorbeeld.’

p. 17: ‘We willen in Europees verband verdragen sluiten met landen in Afrika en het Midden Oosten om vluchtelingen meer perspectief te bieden, en om migranten die niet vluchten voor oorlog of vervolging, en daarom geen recht op asiel hebben, te laten terugkeren naar hun land van herkomst. Het sluiten van zulke verdragen mag een kritische houding t.o.v. de mensenrechtensituatie niet in de weg staan.’

p. 17: ‘Wij zijn voorstander van kennismigratie, zolang het niet leidt tot verdringing van Nederlandse werknemers en niet bijdraagt aan de brain drain in ontwikkelingslanden.’

p. 17: ‘Wij zien een belangrijke rol voor de diaspora (actieve Nederlandse burgers met een migratieachtergrond) in Nederland om bij te dragen aan de ontwikkeling van herkomstlanden. Hierbij denken wij aan bijdragen aan vredesonderhandelingen, kennis delen over culturele en maatschappelijke omstandigheden en gewoonten binnen de bevolking en politiek, het stimuleren van wederopbouw en creëren van werkgelegenheid door bijvoorbeeld het ondersteunen van het midden –en kleinbedrijf. Deze betrokkenheid willen wij zo snel mogelijk na aankomst in Nederland al stimuleren door onder andere ruimte te creëren voor het betrekken van diaspora bij de ontwikkeling van hun herkomstland in het Nederlandse migratie –en ontwikkelingsbeleid.’

p. 18: ‘We moeten perspectief bieden aan degenen die niet in Nederland mogen blijven. Dit kan door vroegtijdig, met maatwerk, een terugkeerplan op te stellen. Hierdoor weten mensen wat hen te wachten staat op het gebied van scholing, werk en gezondheid in het land van herkomst. Dat kan door vaardigheden te leren die van pas komen in hun eigen land, door samenwerking met ngo’s en diasporaorganisaties en door realisatie van enkele voorzieningen voor terugkerende afgewezen asielzoekers in het land van herkomst. Door dit vroegtijdig te doen, voorkomen we dat mensen jarenlang in onzekerheid leven alvorens ze Nederland alsnog moeten verlaten. De wens voor een dergelijk terugkeerplan wordt ook gedeeld door verschillende ngo’s, die stellen dat duidelijkheid juist in het belang van de migrant is. Dit geldt helemaal voor kinderen.’

p. 18: ‘Succesvolle terugkeer van afgewezen asielzoekers lukt alleen als de landen van herkomst meewerken. Daarom willen wij harde afspraken maken met landen van herkomst over het terugnemen van hun onderdanen. Landen die onvoldoende meewerken leggen we sancties op, bijvoorbeeld door het weigeren van visa aan hooggeplaatste personen. Deze sancties mogen niet ten koste gaan van de belangen van de allerarmsten. Bij het regelen van terugkeer leggen we prioriteit bij overlast gevende illegalen (ongedocumenteerden) en illegalen (ongedocumenteerden) die verdacht worden van oorlogsmisdaden.’

p. 63: ‘Investeren in ontwikkelingssamenwerking is van belang om groeiende ongelijkheid tegen te gaan die mensen doet migreren. We zijn voor 0,7 procent van het BNP voor zuivere ontwikkelingssamenwerking. Dit is exclusief klimaatfinanciering en kosten voor eerstejaarsopvang van asielzoekers in Nederland.’

FAIR POLITICS (Partij van de Arbeid)

Met o.a. een ministersaanpak en een toets voor nieuw beleid, wil de PvdA voorkomen dat wat we met de ene hand geven, wordt weggenomen met de andere.

Uitleg: De welvaart in Nederland en de verwevenheid met de rest van de wereld, maakt dat de PvdA betoogt dat Nederland het verschil moet maken om ook het leven van anderen te verbeteren. De Duurzame Ontwikkelingsdoelen van de VN vormen hier de leidraad voor de partij: Inzet gaat niet alleen over ontwikkelingssamenwerking, ‘maar bijvoorbeeld ook door eerlijke handel en het bestrijden van belastingontwijking’ (p. 60). In dat kader ‘moeten we voorkomen dat wat we met de ene hand geven, wordt weggenomen met de andere hand’ (p. 63). Daarom bepleit de PvdA een samenhangende aanpak van de nieuwe ministersploeg en wil de partij een wet invoeren die iedere nieuwe wet toetst op het effect op ontwikkelingslanden. Daaraan gekoppeld moeten Nederlandse ambassades meer alert zijn op onbedoelde neveneffecten van beleid die ontwikkelingsprojecten belemmeren. Verder wil de PvdA 0,7 procent van het BNP in zuivere ontwikkelingssamenwerking investeren. Dit is exclusief klimaatfinanciering en kosten voor eerstejaarsopvang van asielzoekers in Nederland.

Citaten:

p. 60: ‘Deze vooruitgang geeft ons energie om ook in de toekomst alles op alles te zetten om het verschil te maken. De VN-werelddoelen zijn voor ons daarbij leidraad.’

p. 60: ‘Wie welvarend is, heeft de kans om het leven van anderen te verbeteren. Niet alleen door ontwikkelingssamenwerking, maar bijvoorbeeld ook door eerlijke handel en het bestrijden van belastingontwijking. Dat vraagt om een samenhangende aanpak van de gehele nieuwe ministersploeg. Deze internationale samenwerking en solidariteit dient ook het eigen Nederlands belang, want het bestrijden van armoede en instabiliteit op andere plekken in de wereld komt ook onze veiligheid en welvaart ten goede.’

p. 63: ‘We moeten voorkomen dat wat we met de ene hand geven, wordt weggenomen met de andere hand. Daarom willen we “de eerlijkste wet”: een wet die iedere nieuwe wet toetst op het effect op ontwikkelingslanden. Ook willen we dat onze ambassades alert zijn op onbedoelde neveneffecten van beleid die ontwikkelingsprojecten belemmeren.’

p. 63: ‘Investeren in ontwikkelingssamenwerking is van belang om groeiende ongelijkheid tegen te gaan die mensen doet migreren. We zijn voor 0,7 procent van het BNP voor zuivere ontwikkelingssamenwerking. Dit is exclusief klimaatfinanciering en kosten voor eerstejaarsopvang van asielzoekers in Nederland. We handhaven de huidige speerpunten: veiligheid en rechtsorde, water, voedselzekerheid en seksuele en reproductieve gezondheid en rechten. We voegen de strijd tegen kinderarbeid daaraan toe. De PvdA wil zich in het bijzonder inzetten voor gelijke rechten voor vrouwen en meisjes.’