Politici in Nederland en de Europese Unie nemen te vaak beslissingen die belangen van ontwikkelingslanden schaden. Dat moet veranderen. Fair Politics wil dat landen niet worden belemmerd, maar de ruimte krijgen om zich te ontwikkelen.

FairKiezingswijzer 2017

Beweeg met je muis over de icoontjes en zie in één oogopslag hoe de politieke partijen al dan niet rekening houden met de belangen van ontwikkelingslanden. Klik op een onderwerp of op een partij en lees onze uitgebreide analyse.

cdad66vvdpvdaspcusgppvvgroenlinkspvdd50plus
HANDEL

HANDEL (CDA)

Het CDA gebruikt handelsbeleid om de economische positie van Nederland te verbeteren, en besteedt te weinig aandacht aan de positie van ontwikkelingslanden.

HANDEL (D66)

D66 wil ontwikkelingslanden meer kans geven om naar de EU te exporteren door handelsbarrières te verminderen.

HANDEL (VVD)

Nederlandse handelsbelangen staan voorop bij de VVD. Handel wordt zelfs een instrument om ontwikkelingslanden te dwingen mee te werken aan Nederlands beleid.

HANDEL (PvdA)

De PvdA bepleit dat handel en handelsverdragen moeten bijdragen aan het verduurzamen van productieketens en betere posities van ontwikkelingslanden.

HANDEL (SP)

SP is voor eerlijke handel waarvan ook de bevolking van betrokken landen profiteert, maar maakt deze ambitie weinig concreet.

HANDEL (ChristenUnie)

CU vindt dat internationale handel vooral moet bijdragen aan inclusieve en duurzame groei in ontwikkelingslanden en heeft daar concrete maatregelen voor.

HANDEL (SGP)

Volgens de SGP ligt samenwerking ten grondslag aan het ten goede komen van internationale handel aan de allerarmsten.

HANDEL (PVV)

De PVV gaat in haar partijprogramma niet in op internationale handel.

HANDEL (GroenLinks)

GroenLinks pleit o.a. voor toetsing van de impact van handelspolitiek op ontwikkelingslanden en bijdrage aan de Duurzame Ontwikkelingsdoelen.

HANDEL (PvdD)

De PvdD wil expliciet rekening houden met de belangen van ontwikkelingslanden in het Nederlandse internationaal handelsbeleid.

HANDEL (50PLUS)

Het partijprogramma van 50Plus is uiterst beperkt over internationale handel.

KLIMAAT

KLIMAAT (CDA)

De ambities voor energiebesparing en opwekking van duurzame energie werkt het CDA nauwelijks uit in concrete plannen.

KLIMAAT (D66)

D66 pleit voor een minister van Klimaat en Energie, nationale klimaatwet en ontwikkelingssamenwerking met klimaathulp en klimaatfinanciering.

KLIMAAT (VVD)

Het Nederlands belang staat voorop in klimaatbeleid van VVD waarbij slechts bestaande afspraken nageleefd moeten worden.

KLIMAAT (PvdA)

De PvdA wil dat het Parijs Klimaatakkoord doorwerkt in ambitieuze doelstellingen en dat ontwikkelingshulp meer wordt toegespitst op klimaatverandering.

KLIMAAT (SP)

De SP pleit voor ontwikkelingsbeleid gebaseerd op het Parijs Klimaatakkoord om de gevolgen van klimaatverandering te bestrijden.

KLIMAAT (ChristenUnie)

De CU wil niet dat de allerarmsten opdraaien voor de gevolgen van klimaatverandering en pleit voor klimaatfinanciering voor ontwikkelingslanden.

KLIMAAT (SGP)

De SGP wil zich inzetten voor het bestrijden van klimaatverandering en doet dit o.a. vanwege de positieve uitwerking op ontwikkelingslanden.

KLIMAAT (PVV)

De PVV wil geen geld uitgeven aan innovatie of windmolens, wat negatieve klimaatgevolgen voor ontwikkelingslanden teweegbrengt.

KLIMAAT (GroenLinks)

GroenLinks wil met het Parijs Klimaatakkoord als basis een ambitieus klimaatbeleid met specifieke klimaatsteun voor ontwikkelingslanden.

KLIMAAT (PvdD)

De PvdD wil een duurzaamheidsmeetlat voor toekomstig beleid, eisen aan grondstoffenimport, internationaal bindende regels en een milieugerechtshof.

KLIMAAT (50PLUS)

50PLUS wil CO2-uitstoot terugdringen om de wereld leefbaar te houden, maar toont weinig ambities voor een duidelijk klimaatbeleid.

VREDE & VEILIGHEID

VREDE & VEILIGHEID (CDA)

Het CDA bepleit het belang van internationale samenwerking in een veilige wereld, maar maakt dit niet concreet.

VREDE & VEILIGHEID (D66)

D66 is voorstander van een strenger EU wapenexportbeleid dat concurrentie tussen lidstaten moet beperken en toewerkt naar een gemeenschappelijk beleid.

VREDE & VEILIGHEID (VVD)

De VVD gaat niet in op wapenexport en bepleit ontwikkelingsgelden in te zetten voor het financieren van militaire missies.

VREDE & VEILIGHEID (PvdA)

De PvdA wil een strenger wapenexportbeleid, zeker als het gaat om de export van controversiële wapens en/of naar repressieve regimes.

VREDE & VEILIGHEID (SP)

De SP wil de huidige wapenexportregelgeving strenger naleven en wapenexport naar staten waar mensenrechten worden geschonden stoppen.

VREDE & VEILIGHEID (ChristenUnie)

De ChristenUnie is tegen wapenhandel met landen die mensenrechten schaden, maar maakt deze inzet niet concreet.

VREDE & VEILIGHEID (SGP)

De SGP gaat in haar partijprogramma niet in op vrede en veiligheid vanuit een ‘eerlijk-beleid-voor-ontwikkelingslanden’ perspectief.

VREDE & VEILIGHEID (PVV)

De PVV gaat in haar partijprogramma niet in op vrede en veiligheid vanuit een ‘eerlijk-beleid-voor-ontwikkelingslanden’ perspectief.

VREDE & VEILIGHEID (GroenLinks)

GroenLinks maakt zich sterk voor een strikt, door mensenrechten gedreven wapenexportbeleid, zowel internationaal als in Nederland.

VREDE & VEILIGHEID (PvdD)

De PvdD is kritisch over wapenexport naar landen die mensenrechten schenden en pleit voor internationale regelgeving.

VREDE & VEILIGHEID (50PLUS)

50PLUS gaat in haar partijprogramma niet in op vrede en veiligheid vanuit een ‘eerlijk-beleid-voor-ontwikkelingslanden’ perspectief.

BELASTINGONTWIJKING

BELASTINGONTWIJKING (CDA)

Het CDA wil stevig optreden tegen bedrijven en multinationals die belasting ontwijken, maar legt geen link met ontwikkelingslanden.

BELASTINGONTWIJKING (D66)

D66 wil een stevige aanpak in de strijd tegen oneerlijke belastingpraktijken op Europees niveau, met Nederland als koploper.

BELASTINGONTWIJKING (VVD)

De VVD is tegen het hervormen van belastingverdragen, omdat dit het nationale vestigingsklimaat zal schaden

BELASTINGONTWIJKING (PvdA)

Belastingen zijn een wapen tegen ongelijkheid en daarom komt de PvdA met concrete maatregelen om belastingontwijking te bestrijden.

BELASTINGONTWIJKING (SP)

Ook grote bedrijven en multinationals gaan voortaan hun eerlijke deel in de belastingen betalen als het aan de SP ligt.

BELASTINGONTWIJKING (ChristenUnie)

De ChristenUnie bepleit een effectieve bestrijding van belastingontwijking door multinationals en het voorkomen van belastingconcurrentie.

BELASTINGONTWIJKING (SGP)

De SGP is tegen belastingontwijking –en ontduiking van multinationals, maar legt geen link met ontwikkelingslanden.

BELASTINGONTWIJKING (PVV)

De PVV gaat in haar partijprogramma niet in op belastingontwijking of belastingontduiking door multinationale ondernemingen.

BELASTINGONTWIJKING (GroenLinks)

De stevige aanpak van belastingontwijking door multinationals van GroenLinks omvat concrete maatregelen die de positie van ontwikkelingslanden ten goede komt.

BELASTINGONTWIJKING (PvdD)

Met herziening van de belastingwetgeving en belastingverdragen wil de PvdD voorkomen dat ontwikkelingslanden miljarden aan inkomsten mislopen.

BELASTINGONTWIJKING (50PLUS)

50PLUS gaat in haar partijprogramma niet in op belastingontwijking of belastingontduiking door multinationale ondernemingen.

EERLIJK WERK

EERLIJK WERK (CDA)

Het CDA wil mensen in ontwikkelingslanden een menswaardig bestaan bieden en vraagt aandacht voor maatschappelijk verantwoord ondernemen.

EERLIJK WERK (D66)

D66 wil steun voor bedrijven die verantwoordelijkheid nemen m.b.t. hun impact om hen heen in de wereld.

EERLIJK WERK (VVD)

De VVD bepleit dat ondernemers zich houden aan bestaande afspraken over mensenrechten, maar wil tegelijkertijd ook minder complexe regelgeving voor bedrijven in het buitenland.

EERLIJK WERK (PvdA)

De PvdA legt een sterke focus op betere arbeidsomstandigheden in ontwikkelingslanden en het tegengaan van kinderarbeid.

EERLIJK WERK (SP)

De SP besteedt in haar verkiezingsprogramma geen aandacht aan eerlijk werk wereldwijd.

EERLIJK WERK (ChristenUnie)

De CU komt met een ambitieuze serie maatregelen om arbeids- en kinderrechten te bevorderen, zo nodig met behulp van wetten en sancties.

EERLIJK WERK (SGP)

De SGP vindt dat bedrijven zich aan de bestaande regels voor maatschappelijk verantwoord ondernemen moeten houden, maar maakt deze inzet niet concreet.

EERLIJK WERK (PVV)

De PVV wil stoppen met ontwikkelingshulp en vermeldt niets over eerlijk werk wereldwijd.

EERLIJK WERK (GroenLinks)

Als het aan GroenLinks ligt, wordt Nederland koploper in internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemen.

EERLIJK WERK (PvdD)

De PvdD heeft veel concrete en stevige plannen om de omstandigheden van arbeiders in ontwikkelingslanden te verbeteren.

EERLIJK WERK (50PLUS)

50PLUS toont geen concrete ambities op het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen.

MIGRATIE & ONTWIKKELING

MIGRATIE & ONTWIKKELING (CDA)

CDA beperkt migratie tot vluchtelingen; met een focus op de terugkeer en bijdrage van vluchtelingen aan de wederopbouw van herkomstlanden.

MIGRATIE & ONTWIKKELING (D66)

De brede migratieaanpak van D66 omvat o.a. ook het creëren van legale routes voor vluchtelingen en een selectief systeem voor economische migranten.

MIGRATIE & ONTWIKKELING (VVD)

Adequate opvang in de regio moet migratie naar de EU onnodig en onmogelijk maken volgens de VVD.

MIGRATIE & ONTWIKKELING (PvdA)

De PvdA komt met een brede migratieaanpak en wil o.a. investeren in veilige, legale routes en toekomstperspectief in zowel de regio als in Nederland.

MIGRATIE & ONTWIKKELING (SP)

De SP is voor het aanpakken van de grondoorzaken en het verbeteren van de opvang van vluchtelingen (in de regio), maar maakt deze inzet niet concreet.

MIGRATIE & ONTWIKKELING (ChristenUnie)

ChristenUnie bepleit een brede migratieaanpak die zich o.a. richt op grondoorzaken en betere opvang in de regio, maar ook op verplichte terugkeer.

MIGRATIE & ONTWIKKELING (SGP)

SGP focust zich op het loskoppelen van migratie uit het ontwikkelingsbudget en outsourcing van opvang van vluchtelingen en asielaanvragen buiten Europa.

MIGRATIE & ONTWIKKELING (PVV)

De PVV wil de Nederlandse grenzen sluiten.

MIGRATIE & ONTWIKKELING (GroenLinks)

GroenLinks wil betere opvang in de regio en veiligere routes voor vluchtelingen, maar ook een tijdelijke visa voor arbeidsmigranten.

MIGRATIE & ONTWIKKELING (PvdD)

Een menswaardige opvang in de regio en een uitgebreide aanpak van oorzaken van de vluchtelingencrisis: dat is de inzet van de PvdD.

MIGRATIE & ONTWIKKELING (50PLUS)

50PLUS ‘staat voor een streng, rechtvaardig en humaan vreemdelingenbeleid’, maar maakt deze ambitie niet concreet.

FAIR POLITICS

FAIR POLITICS (CDA)

De geïntegreerde aanpak om mensen in ontwikkelingslanden weerbaar te maken, werkt het CDA nauwelijks uit in concrete (bekostigings) plannen.

FAIR POLITICS (D66)

D66 onderbouwt een stevig ontwikkelingsbeleid dat ook ingaat op zaken als handel en klimaat, en dat bekostigd wordt met 0,7 procent van het BNP.

FAIR POLITICS (VVD)

Nederlandse (handels)belangen staan altijd voorop bij de VVD; zo wil de partij ontwikkelingshulp voorwaardelijk maken.

FAIR POLITICS (PvdA)

Met o.a. een ministersaanpak en een toets voor nieuw beleid, wil de PvdA voorkomen dat wat we met de ene hand geven, wordt weggenomen met de andere.

FAIR POLITICS (SP)

De SP is voor ontwikkelingssamenwerking gebaseerd op ‘wederzijds begrip en respect’, maar maakt deze ambitie niet (financieel) concreet.

FAIR POLITICS (ChristenUnie)

CU wil zowel een hoger ontwikkelingsbudget als dat het beleid niet nadelig is voor ontwikkelingslanden, en stelt o.a. een beleidstoets voor.

FAIR POLITICS (SGP)

De SGP wil de belangen van ontwikkelingslanden meenemen in beleid met een impacttoets, maar blijft onduidelijk over de hoogte van het ontwikkelingsbudget.

FAIR POLITICS (PVV)

De PVV wil de Nederlandse financiering van ontwikkelingshulp stoppen.

FAIR POLITICS (GroenLinks)

Naast een verhoging en zuivering van het budget, wil GroenLinks dat internationaal beleid getoetst wordt op de gevolgen voor ontwikkelingslanden.

FAIR POLITICS (PvdD)

De PvdD houdt expliciet rekening met de kansen voor mensen in ontwikkelingslanden en wil o.a. alle beleid langs een duurzaamheidsmeetlat leggen.

FAIR POLITICS (50PLUS)

50PLUS wil zich aan internationale afspraken over ontwikkelingshulp houden en ondersteunt de Duurzame Ontwikkelingsdoelen, maar mist concrete ambitie.

Twitter

Partij voor de Dieren

HANDEL (Partij voor de Dieren)

De PvdD wil expliciet rekening houden met de belangen van ontwikkelingslanden in het Nederlandse internationaal handelsbeleid.

Uitleg: De Partij voor de Dieren benadrukt meermaals de negatieve impact van ‘onze agressieve export- en handelsstrategie op de kansen voor mensen in ontwikkelingslanden om in hun eigen land een goed bestaan op te bouwen’ (p. 35). Om de grote ecologische voetafdruk van Nederland tegen te gaan, bepleit de partij dat we ons eigen handelen actief moeten veranderen. Daartoe bepleit de partij een heel aantal concrete en ambitieuze maatregelen. Zo moet handel geregionaliseerd worden, waardoor ontwikkelingslanden mogelijkheden krijgen hun lokale economie en markten te ontwikkelen (p. 37). Bij (tijdelijk) afschermen van de markten voor importen vanuit het westen, volgen geen represaillemaatregelen (p. 36). Europese landbouw- en visserijsubsidies worden afgebouwd (p. 16). Alle exportsubsidies en budgetten voor exportpromotie verdwijnen en er worden geen producten meer gedumpt in ontwikkelingslanden. Nederland helpt ontwikkelingslanden om hun producten zelf te bewerken. Nederland stelt strengere regels voor de import van grondstoffen waarvan de winning of productie schade kan toebrengen aan mensen, dieren, milieu of de natuur. En ontwikkelingslanden moeten kapitaalcontroles kunnen instellen.

Citaten:

p. 15: ‘Nederlandse vissers plunderen – met Europese subsidies – zeeën buiten Europa, zoals voor de kust van Afrika. De vangstcapaciteit van de Europese vissersvloot mag niet groter zijn dan de ecosystemen in de Europese wateren kunnen dragen.'

p. 16 en p. 37: ‘Europese landbouw- en visserijsubsidies worden afgebouwd. Dat geeft boeren in ontwikkelingslanden weer eerlijke kansen. Visserijakkoorden tussen de Europese Unie en andere landen zijn roofakkoorden en gaan van tafel of worden opgezegd.'

p. 16: ‘Alle exportsubsidies en budgetten voor exportpromotie verdwijnen. Zo kan dumping van goedkope, gesubsidieerde landbouwproducten op de markten van ontwikkelingslanden worden tegengegaan. Grote buitenlandse bedrijven krijgen vaak toestemming van (corrupte) regimes in ontwikkelingslanden om landbouwgronden te huren of te kopen. Die gronden zijn echter veelal van lokale boerenfamilies. De Partij voor de Dieren wil dat Nederland zich in internationaal verband sterk maakt tegen deze landroof. Investeringen in land en grond behoren te voldoen aan de criteria van de VN-mensenrechtenrapporteur voor het Recht op voedsel.’

p. 16: ‘We stoppen met de import van producten die ten koste gaan van de leefomgeving elders of die gepaard gaan met schendingen van mensenrechten en dierenwelzijn.’

p. 23: ‘Exportkredieten van de overheid worden zeer streng beoordeeld op de gevolgen van het project voor mens, dier en milieu.’

p. 34: ‘Ontwikkelingslanden dragen vaak de lasten van de wereldvrijhandel, maar delen niet mee in de lusten. We willen de positie van ontwikkelingslanden in de wereldhandel sterk verbeteren en de wereldeconomie meer regionaliseren.’

p. 34: ‘De Partij voor de Dieren is tegen vrijhandelsakkoorden zoals CETA en TTIP, omdat deze deals de democratie ondermijnen en grote negatieve gevolgen hebben voor mens, milieu, dierenwelzijn en volksgezondheid. Zo beperken ze de keuzevrijheid en privacy van consumenten. Ook bedreigen ze de ontplooiingskansen van minderbedeelden en kwetsbaren. Ontwikkelingslanden dragen vaak de lasten van de wereldvrijhandel, maar delen niet mee in de lusten. We willen de positie van ontwikkelingslanden in de wereldhandel sterk verbeteren en de wereldeconomie meer regionaliseren.’

p. 35: ‘De hulp wordt gericht op de belangen van de mensen daar en niet op de belangen van het Nederlandse bedrijfsleven. De positie van de arme bevolking wordt versterkt, vooral de leefsituatie van vrouwen en kinderen.’

p. 36: ‘Als ontwikkelingslanden hun markten (tijdelijk) afschermen voor importen vanuit het westen teneinde hun eigen economie te versterken, volgen geen represaillemaatregelen.'

p. 36: ‘Nederland helpt ontwikkelingslanden om hun producten zelf te bewerken, zodat ze zelf toegevoegde waarde kunnen creëren, in plaats van grondstoffen te exporteren.’

p. 36: ‘Nederland stelt strengere regels voor de import van grondstoffen waarvan de winning of productie schade kan toebrengen aan mensen, dieren, milieu of de natuur. Deze regels gelden voor ruwe grondstoffen én (half)fabricaten.’

p. 36: ‘Vaak verhandelde grondstoffen zoals soja, palmolie, koper en kolen, komen op de lijst van conflictmaterialen, waarvoor strenge criteria komen in het internationale handelsverkeer. Ook zoet water komt op deze lijst.’

p. 36: ‘Onze agressieve export- en handelsstrategie en het faciliteren van belastingontwijking door multinationals, ontneemt mensen in ontwikkelingslanden kansen om in hun eigen land een goed bestaan op te bouwen. Nederland heeft een grote ecologische voetafdruk, die de kansen voor mensen in ontwikkelingslanden verkleint.’

p. 37: ‘Nederland stopt met de import van producten die ten koste gaan van de leefomgeving elders of die gepaard gaan met schendingen van mensenrechten of dierenwelzijn.’

KLIMAAT (Partij voor de Dieren)

De PvdD wil een duurzaamheidsmeetlat voor toekomstig beleid, eisen aan grondstoffenimport, internationaal bindende regels en een milieugerechtshof.

Uitleg: De Partij voor de Dieren komt met een aantal stevige maatregelen als het gaat om het tegengaan van klimaatveranderingen. Zo pleit de partij voor een ‘duurzaamheidsmeetlat’ die alle toekomstig beleid zal toetsen op de mate van duurzaamheid (p. 19), een klimaatwet die het reduceren van broeikasgassen verplicht en een grondstoffenwet waarmee het gebruik van grondstoffen gehalveerd moet zijn in 2030. Daarnaast wil de PvdD harde duurzaamheidseisen stellen aan de import en winning van grondstoffen. 

Als het aan de PvdD ligt, worden deze ambitieuze maatregelen ook doorgezet op internationaal niveau, zodat de positie van mensen in ontwikkelingslanden niet ondermijnd wordt: ‘De westerse consumptie en productie overschrijden de draagkracht van de aarde en ondermijnen de positie van mensen in arme gebieden in de wereld. Zij worden het eerst en het hardst geraakt door uitputting van natuurlijke hulpbronnen, droogte en overstromingen. De PvdD wil dat Nederland investeert in effectieve oplossingen’ (p. 35). 

Citaten:

p. 19: ‘Alle beleid, op welk gebied dan ook, wordt langs de duurzaamheidsmeetlat gelegd. De overheid steekt haar energie in het nakomen van de verplichtingen én het realiseren van de ambities die nodig zijn om de opwarming van de aarde werkelijk te beperken tot maximaal 1.5 graad Celsius. Een klimaatwet die het reduceren van broeikasgassen verplicht, treedt zo snel mogelijk in werking. Nederland wordt weer voortrekker in het maken van mondiale, bindende afspraken om de uitstoot van broeikasgassen te reduceren.'  

p. 21: ‘Er komt een grondstoffenwet met bindende verplichtingen. In 2030 moet het gebruik van grondstoffen zijn gehalveerd en worden alle grondstoffen hergebruikt.’  

p. 22: ‘Er worden harde duurzaamheidseisen gesteld aan de import en winning van al onze grondstoffen. Ook worden exportkredieten van de overheid zeer streng beoordeeld op de gevolgen van het project voor mens, dier en milieu.’  

p. 23: ‘De Partij voor de Dieren wil in toekomstige klimaat-, milieu- en natuurverdragen concrete tussendoelen opnemen, waarover landen verantwoording afleggen. Internationale verdragen en afspraken over milieu, klimaat, biodiversiteit, mensenrechten en maatschappelijk verantwoord ondernemen worden zo snel mogelijk omgezet in bindende regels, zowel op het niveau van de EU als op dat van de lidstaten. Nederland maakt zich sterk voor de oprichting van een Internationaal Milieugerechtshof dat milieuconflicten kan beslechten en overtredingen bestraft.’

p. 35: ‘De westerse consumptie en productie overschrijden de draagkracht van de aarde en ondermijnen de positie van mensen in arme gebieden in de wereld. Zij worden het eerst en het hardst geraakt door uitputting van natuurlijke hulpbronnen, droogte en overstromingen. De Partij voor de Dieren wil dat Nederland investeert in effectieve oplossingen.’ 

VREDE & VEILIGHEID (Partij voor de Dieren)

De PvdD is kritisch over wapenexport naar landen die mensenrechten schenden en pleit voor internationale regelgeving.

Uitleg: Om de wereld veiliger en vreedzamer te maken, bepleit de Partij voor de Dieren o.a. een kritische blik op onze eigen wapenindustrie, die conflicten vaak verergert. Om dit tij te keren wil de partij bijvoorbeeld dat ‘het wapenexportbeleid zo wordt aangescherpt dat er vanuit Nederland en de EU geen wapens geleverd worden aan repressieve en autoritaire staten die mensenrechten schenden’ (p. 37). Het is echter onduidelijk hoe vernieuwend deze ambitie is op al bestaand beleid. Meer vernieuwend is de koplopers rol die de PvdD voor Nederland voor ogen heeft – ook binnen de EU - om bestaand beleid en verdragen ook daadwerkelijk na te leven en te streven naar wereldwijde regulering van wapenhandel. 

Citaten:

p. 3: ‘We kunnen onze wereld veiliger en vreedzamer maken als we durven te kijken naar ons eigen aandeel in het ontstaan van die conflicten. Zoals onze verspilling van hulpbronnen; fossiele brandstoffen, zoet water, fosfaat. Maar ook onze agressieve exportstrategie ten koste van lokale economieën in arme landen, en onze wapenindustrie die conflicten verergert.’

p. 6: ‘Het beleid van pensioenfondsen om te investeren in onduurzame sectoren als de vee-industrie, fossiele brandstoffen en in de wapenindustrie, wordt aangepakt.’

p. 37: ‘De handel in wapens en investeringen in de productie van wapens worden fors aan banden gelegd.’

p. 37: ‘Nederland zet zich – ook binnen de EU – in voor naleving van verdragen tegen landmijnen en clustermunitie en voor wereldwijde regulering van de wapenhandel.’ 

p. 37: ‘Het wapenexportbeleid wordt zo aangescherpt dat er vanuit Nederland en de EU geen wapens geleverd worden aan repressieve en autoritaire staten die mensenrechten schenden.’

BELASTINGONTWIJKING (Partij voor de Dieren)

Met herziening van de belastingwetgeving en belastingverdragen wil de PvdD voorkomen dat ontwikkelingslanden miljarden aan inkomsten mislopen.

Uitleg: De Partij voor de Dieren bepleit een stevige aanpak van de grootschalige belastingontwijking door multinationals. Nederland stopt met het faciliteren van deze belastingontwijking, want dit ‘ontneemt mensen in ontwikkelingslanden kansen om in hun eigen land een goed bestaan op te bouwen’ (p. 36). Daarom wil de PvdD ‘belastingwetgeving en belastingverdragen zo herzien dat ontwikkelingslanden niet meer miljarden aan inkomsten mislopen’ (p. 37). Bedrijven worden bijvoorbeeld verplicht transparant zijn over de belastingen die zij betalen (p. 35). Bilaterale belasting- en investeringsverdragen worden ‘doorgelicht op hun effecten voor milieu en het ontstaan van belastingconcurrentie tussen landen om bedrijven aan te trekken ten laste van de burger’ (p. 35). Bovenal bepleit de PvdD hulp aan ontwikkelingslanden om de ‘belastingen te ontvangen waar ze recht op hebben’ (p. 35).

Citaten

p. 5: ‘Nederland stopt het faciliteren van grootschalige belastingontwijking door multinationals, en maakt alle deals (tax rulings) die gesloten zijn met bedrijven openbaar.’ 

p. 35: ‘Bestaande vrijhandelsakkoorden en associatieakkoorden waarin Nederland partner is, worden herzien. Ook de vele bilaterale belasting- en investeringsverdragen die Nederland heeft gesloten worden doorgelicht op hun effecten voor milieu en het ontstaan van belastingconcurrentie tussen landen om bedrijven aan te trekken ten laste van de burger.’

p. 35: ‘Belastingontduiking wordt aangepakt, te beginnen in Nederland en in nauwe samenwerking met andere lidstaten. Ontwikkelingslanden worden geholpen om de belastingen te ontvangen waar ze recht op hebben. Nederland verplicht bedrijven tot transparantie over de belastingen die zij betalen.’

p. 36: ‘Onze agressieve export- en handelsstrategie en het faciliteren van belastingontwijking door multinationals, ontneemt mensen in ontwikkelingslanden kansen om in hun eigen land een goed bestaan op te bouwen.’

p. 37: ‘Belastingwetgeving en belastingverdragen worden zo herzien dat ontwikkelingslanden niet meer miljarden aan inkomsten mislopen via belastingontwijking door multinationals.’ 

EERLIJK WERK (Partij voor de Dieren)

De PvdD heeft veel concrete en stevige plannen om de omstandigheden van arbeiders in ontwikkelingslanden te verbeteren.

Uitleg: Het verkiezingsprogramma van de Partij voor de Dieren neemt een duidelijk standpunt in: ‘hulp wordt gericht op de belangen van de mensen daar en niet op de belangen van het Nederlandse bedrijfsleven’ (p. 35). De partij wil stoppen met het vrijblijvende karakter van maatschappelijk verantwoord ondernemen. Dit werkt de PvdD uit met een heel aantal concrete maatregelen, zoals een MVO-toezichthouder, bedrijven die verplicht worden om mensenrechtenschendingen in hun ketens op te sporen, te voorkomen en aan te pakken, duidelijke afspraken over transparantie van bedrijven, en een overheid die 100 procent fair inkoopt. 

Citaten:

p. 19: ‘De overheid geeft het goede voorbeeld. De norm voor inkoop van alle producten en aanbestedingen wordt: 100% duurzaam en fair trade. Dit geldt ook voor de inkoop van voedsel, energie en bedrijfskleding.’

 

p. 35: ‘De hulp wordt gericht op de belangen van de mensen daar en niet op de belangen van het Nederlandse bedrijfsleven.’

 

p. 36: ‘We willen af van het vrijblijvende karakter van maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO). Naast een MVO-toezichthouder komen er duidelijke afspraken over rapportage van inspanningen en resultaten door bedrijven.’

 

p. 36: ‘Bedrijven worden verplicht om mensenrechtenschendingen (inclusief kinderarbeid), milieuvervuiling, dierenwelzijnsaantasting en biodiversiteitsverlies in hun ketens te identificeren, te voorkomen en aan te pakken.’

MIGRATIE & ONTWIKKELING (Partij voor de Dieren)

Een menswaardige opvang in de regio en een uitgebreide aanpak van oorzaken van de vluchtelingencrisis: dat is de inzet van de PvdD.

Uitleg: De Partij voor de Dieren bepleit een uitgebreide aanpak van de oorzaken van de vluchtelingencrisis, waarbij te denken valt aan het aanpakken van ‘onderdrukking en armoede, klimaatverandering, water- en voedseltekorten, geopolitieke conflicten en agressieve handelspolitiek van het westen’ (p. 25). Opvang van vluchtelingen in de regio heeft de voorkeur van de partij, maar dan wel alleen indien dat op een menswaardige manier kan. Nederland stelt hiervoor geld en kennis beschikbaar (p. 36). Verder wil de PvdD vluchtelingen helpen om een veilige bestemming in Europa te bereiken. Daarom wordt er meer geld en capaciteit beschikbaar gesteld om te voorkomen dat mensen de gevaarlijke oversteek over de Middellandse Zee moeten maken. Mensensmokkel wordt hard aangepakt. Deze ambities van de PvdD gelden alleen voor vluchtelingen; economische migranten zijn niet welkom als het aan de partij ligt (p. 36). 

Citaten:

p. 25: ‘De oorzaken van de vluchtelingencrisis worden aangepakt, zoals onderdrukking en armoede, klimaatverandering, water- en voedseltekorten, geopolitieke conflicten en agressieve handelspolitiek van het westen.’  

p. 37: ‘Humanitaire opvang in de regio heeft de voorkeur maar alleen indien dat menswaardig kan. Nederland stelt daarvoor geld en kennis beschikbaar. We dragen ruimhartig bij aan de (nood)hulp die nodig is om mensen in kwetsbare gebieden uitzicht te bieden op een menswaardig bestaan.’  

p. 37: ‘Mensen die op de vlucht zijn voor geweld worden geholpen om een veilige bestemming in Europa te bereiken. Mensen die om economische motieven naar Europa willen, worden aan de buitengrenzen op een zorgvuldige wijze uit de vluchtelingenstroom gefilterd.’  

p. 37: ‘Er wordt meer geld en capaciteit beschikbaar gesteld om te voorkomen dat mensen de gevaarlijke oversteek over de Middellandse zee moeten maken. Mensensmokkel wordt hard aangepakt. De vluchtelingendeal met Turkije wordt opgezegd; mensen worden nooit teruggestuurd zonder zorgvuldige procedure.’

FAIR POLITICS (Partij voor de Dieren)

De PvdD houdt expliciet rekening met de kansen voor mensen in ontwikkelingslanden en wil o.a. alle beleid langs een duurzaamheidsmeetlat leggen.

Uitleg: De Partij voor de Dieren wijt de beperkte kansen van mensen in ontwikkelingslanden om in hun eigen land een goed bestaan op te bouwen aan ‘onze agressieve export- en handelsstrategie, het faciliteren van belastingontwijking door multinationals’ en de grote ecologische voetafdruk van Nederland (p. 36). Om dat tegen te gaan, moeten we ons eigen handelen actief veranderen, aldus de partij. Dat betekent o.a. dat ‘één procent van ons bruto nationaal inkomen wordt besteed aan ontwikkelingshulp’ (p. 35). Ook komt de PvdD met plannen voor een groene staatsbalans en een duurzaamheidsmeetlat voor beleid. Het is echter onduidelijk in hoeverre deze maatregelen ook de impact op ontwikkelingslanden meenemen. Opvallend is dat het verkiezingsprogramma van de PvdD niet ingaat op de Duurzame Ontwikkelingsdoelen van de VN.

Citaten:

p. 4: ‘Daarnaast komt er een groene staatsbalans: een verlies- en winstrekening die de effecten van beleid op mens, dier, natuur, klimaat en milieu laat zien.’

p. 19: ‘Alle beleid, op welk gebied dan ook, wordt langs de duurzaamheidsmeetlat gelegd.’

p. 35: ‘Eén procent van ons bruto nationaal inkomen wordt besteed aan ontwikkelingshulp.’

p. 36: ‘Klimaatverandering, waardoor droogte en voedseltekorten ontstaan, ligt aan de bron van een groot aantal conflicten dat mensen op drift jaagt. Onze agressieve export- en handelsstrategie en het faciliteren van belastingontwijking door multinationals, ontneemt mensen in ontwikkelingslanden kansen om in hun eigen land een goed bestaan op te bouwen. Nederland heeft een grote ecologische voetafdruk, die de kansen voor mensen in ontwikkelingslanden verkleint. Om het aantal vluchtelingen te verminderen, zullen we ons eigen handelen actief moeten veranderen.’

p. 36: ‘Nederland zet in op het beperken van de consumptie van materialen, water, energie en land, zodat onze voetafdruk niet langer ten koste gaat van mens, dier en milieu elders.’