Politici in Nederland en de Europese Unie nemen te vaak beslissingen die belangen van ontwikkelingslanden schaden. Dat moet veranderen. Fair Politics wil dat landen niet worden belemmerd, maar de ruimte krijgen om zich te ontwikkelen.

FairKiezingswijzer 2017

Beweeg met je muis over de icoontjes en zie in één oogopslag hoe de politieke partijen al dan niet rekening houden met de belangen van ontwikkelingslanden. Klik op een onderwerp of op een partij en lees onze uitgebreide analyse.

cdad66vvdpvdaspcusgppvvgroenlinkspvdd50plus
HANDEL

HANDEL (CDA)

Het CDA gebruikt handelsbeleid om de economische positie van Nederland te verbeteren, en besteedt te weinig aandacht aan de positie van ontwikkelingslanden.

HANDEL (D66)

D66 wil ontwikkelingslanden meer kans geven om naar de EU te exporteren door handelsbarrières te verminderen.

HANDEL (VVD)

Nederlandse handelsbelangen staan voorop bij de VVD. Handel wordt zelfs een instrument om ontwikkelingslanden te dwingen mee te werken aan Nederlands beleid.

HANDEL (PvdA)

De PvdA bepleit dat handel en handelsverdragen moeten bijdragen aan het verduurzamen van productieketens en betere posities van ontwikkelingslanden.

HANDEL (SP)

SP is voor eerlijke handel waarvan ook de bevolking van betrokken landen profiteert, maar maakt deze ambitie weinig concreet.

HANDEL (ChristenUnie)

CU vindt dat internationale handel vooral moet bijdragen aan inclusieve en duurzame groei in ontwikkelingslanden en heeft daar concrete maatregelen voor.

HANDEL (SGP)

Volgens de SGP ligt samenwerking ten grondslag aan het ten goede komen van internationale handel aan de allerarmsten.

HANDEL (PVV)

De PVV gaat in haar partijprogramma niet in op internationale handel.

HANDEL (GroenLinks)

GroenLinks pleit o.a. voor toetsing van de impact van handelspolitiek op ontwikkelingslanden en bijdrage aan de Duurzame Ontwikkelingsdoelen.

HANDEL (PvdD)

De PvdD wil expliciet rekening houden met de belangen van ontwikkelingslanden in het Nederlandse internationaal handelsbeleid.

HANDEL (50PLUS)

Het partijprogramma van 50Plus is uiterst beperkt over internationale handel.

KLIMAAT

KLIMAAT (CDA)

De ambities voor energiebesparing en opwekking van duurzame energie werkt het CDA nauwelijks uit in concrete plannen.

KLIMAAT (D66)

D66 pleit voor een minister van Klimaat en Energie, nationale klimaatwet en ontwikkelingssamenwerking met klimaathulp en klimaatfinanciering.

KLIMAAT (VVD)

Het Nederlands belang staat voorop in klimaatbeleid van VVD waarbij slechts bestaande afspraken nageleefd moeten worden.

KLIMAAT (PvdA)

De PvdA wil dat het Parijs Klimaatakkoord doorwerkt in ambitieuze doelstellingen en dat ontwikkelingshulp meer wordt toegespitst op klimaatverandering.

KLIMAAT (SP)

De SP pleit voor ontwikkelingsbeleid gebaseerd op het Parijs Klimaatakkoord om de gevolgen van klimaatverandering te bestrijden.

KLIMAAT (ChristenUnie)

De CU wil niet dat de allerarmsten opdraaien voor de gevolgen van klimaatverandering en pleit voor klimaatfinanciering voor ontwikkelingslanden.

KLIMAAT (SGP)

De SGP wil zich inzetten voor het bestrijden van klimaatverandering en doet dit o.a. vanwege de positieve uitwerking op ontwikkelingslanden.

KLIMAAT (PVV)

De PVV wil geen geld uitgeven aan innovatie of windmolens, wat negatieve klimaatgevolgen voor ontwikkelingslanden teweegbrengt.

KLIMAAT (GroenLinks)

GroenLinks wil met het Parijs Klimaatakkoord als basis een ambitieus klimaatbeleid met specifieke klimaatsteun voor ontwikkelingslanden.

KLIMAAT (PvdD)

De PvdD wil een duurzaamheidsmeetlat voor toekomstig beleid, eisen aan grondstoffenimport, internationaal bindende regels en een milieugerechtshof.

KLIMAAT (50PLUS)

50PLUS wil CO2-uitstoot terugdringen om de wereld leefbaar te houden, maar toont weinig ambities voor een duidelijk klimaatbeleid.

VREDE & VEILIGHEID

VREDE & VEILIGHEID (CDA)

Het CDA bepleit het belang van internationale samenwerking in een veilige wereld, maar maakt dit niet concreet.

VREDE & VEILIGHEID (D66)

D66 is voorstander van een strenger EU wapenexportbeleid dat concurrentie tussen lidstaten moet beperken en toewerkt naar een gemeenschappelijk beleid.

VREDE & VEILIGHEID (VVD)

De VVD gaat niet in op wapenexport en bepleit ontwikkelingsgelden in te zetten voor het financieren van militaire missies.

VREDE & VEILIGHEID (PvdA)

De PvdA wil een strenger wapenexportbeleid, zeker als het gaat om de export van controversiële wapens en/of naar repressieve regimes.

VREDE & VEILIGHEID (SP)

De SP wil de huidige wapenexportregelgeving strenger naleven en wapenexport naar staten waar mensenrechten worden geschonden stoppen.

VREDE & VEILIGHEID (ChristenUnie)

De ChristenUnie is tegen wapenhandel met landen die mensenrechten schaden, maar maakt deze inzet niet concreet.

VREDE & VEILIGHEID (SGP)

De SGP gaat in haar partijprogramma niet in op vrede en veiligheid vanuit een ‘eerlijk-beleid-voor-ontwikkelingslanden’ perspectief.

VREDE & VEILIGHEID (PVV)

De PVV gaat in haar partijprogramma niet in op vrede en veiligheid vanuit een ‘eerlijk-beleid-voor-ontwikkelingslanden’ perspectief.

VREDE & VEILIGHEID (GroenLinks)

GroenLinks maakt zich sterk voor een strikt, door mensenrechten gedreven wapenexportbeleid, zowel internationaal als in Nederland.

VREDE & VEILIGHEID (PvdD)

De PvdD is kritisch over wapenexport naar landen die mensenrechten schenden en pleit voor internationale regelgeving.

VREDE & VEILIGHEID (50PLUS)

50PLUS gaat in haar partijprogramma niet in op vrede en veiligheid vanuit een ‘eerlijk-beleid-voor-ontwikkelingslanden’ perspectief.

BELASTINGONTWIJKING

BELASTINGONTWIJKING (CDA)

Het CDA wil stevig optreden tegen bedrijven en multinationals die belasting ontwijken, maar legt geen link met ontwikkelingslanden.

BELASTINGONTWIJKING (D66)

D66 wil een stevige aanpak in de strijd tegen oneerlijke belastingpraktijken op Europees niveau, met Nederland als koploper.

BELASTINGONTWIJKING (VVD)

De VVD is tegen het hervormen van belastingverdragen, omdat dit het nationale vestigingsklimaat zal schaden

BELASTINGONTWIJKING (PvdA)

Belastingen zijn een wapen tegen ongelijkheid en daarom komt de PvdA met concrete maatregelen om belastingontwijking te bestrijden.

BELASTINGONTWIJKING (SP)

Ook grote bedrijven en multinationals gaan voortaan hun eerlijke deel in de belastingen betalen als het aan de SP ligt.

BELASTINGONTWIJKING (ChristenUnie)

De ChristenUnie bepleit een effectieve bestrijding van belastingontwijking door multinationals en het voorkomen van belastingconcurrentie.

BELASTINGONTWIJKING (SGP)

De SGP is tegen belastingontwijking –en ontduiking van multinationals, maar legt geen link met ontwikkelingslanden.

BELASTINGONTWIJKING (PVV)

De PVV gaat in haar partijprogramma niet in op belastingontwijking of belastingontduiking door multinationale ondernemingen.

BELASTINGONTWIJKING (GroenLinks)

De stevige aanpak van belastingontwijking door multinationals van GroenLinks omvat concrete maatregelen die de positie van ontwikkelingslanden ten goede komt.

BELASTINGONTWIJKING (PvdD)

Met herziening van de belastingwetgeving en belastingverdragen wil de PvdD voorkomen dat ontwikkelingslanden miljarden aan inkomsten mislopen.

BELASTINGONTWIJKING (50PLUS)

50PLUS gaat in haar partijprogramma niet in op belastingontwijking of belastingontduiking door multinationale ondernemingen.

EERLIJK WERK

EERLIJK WERK (CDA)

Het CDA wil mensen in ontwikkelingslanden een menswaardig bestaan bieden en vraagt aandacht voor maatschappelijk verantwoord ondernemen.

EERLIJK WERK (D66)

D66 wil steun voor bedrijven die verantwoordelijkheid nemen m.b.t. hun impact om hen heen in de wereld.

EERLIJK WERK (VVD)

De VVD bepleit dat ondernemers zich houden aan bestaande afspraken over mensenrechten, maar wil tegelijkertijd ook minder complexe regelgeving voor bedrijven in het buitenland.

EERLIJK WERK (PvdA)

De PvdA legt een sterke focus op betere arbeidsomstandigheden in ontwikkelingslanden en het tegengaan van kinderarbeid.

EERLIJK WERK (SP)

De SP besteedt in haar verkiezingsprogramma geen aandacht aan eerlijk werk wereldwijd.

EERLIJK WERK (ChristenUnie)

De CU komt met een ambitieuze serie maatregelen om arbeids- en kinderrechten te bevorderen, zo nodig met behulp van wetten en sancties.

EERLIJK WERK (SGP)

De SGP vindt dat bedrijven zich aan de bestaande regels voor maatschappelijk verantwoord ondernemen moeten houden, maar maakt deze inzet niet concreet.

EERLIJK WERK (PVV)

De PVV wil stoppen met ontwikkelingshulp en vermeldt niets over eerlijk werk wereldwijd.

EERLIJK WERK (GroenLinks)

Als het aan GroenLinks ligt, wordt Nederland koploper in internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemen.

EERLIJK WERK (PvdD)

De PvdD heeft veel concrete en stevige plannen om de omstandigheden van arbeiders in ontwikkelingslanden te verbeteren.

EERLIJK WERK (50PLUS)

50PLUS toont geen concrete ambities op het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen.

MIGRATIE & ONTWIKKELING

MIGRATIE & ONTWIKKELING (CDA)

CDA beperkt migratie tot vluchtelingen; met een focus op de terugkeer en bijdrage van vluchtelingen aan de wederopbouw van herkomstlanden.

MIGRATIE & ONTWIKKELING (D66)

De brede migratieaanpak van D66 omvat o.a. ook het creëren van legale routes voor vluchtelingen en een selectief systeem voor economische migranten.

MIGRATIE & ONTWIKKELING (VVD)

Adequate opvang in de regio moet migratie naar de EU onnodig en onmogelijk maken volgens de VVD.

MIGRATIE & ONTWIKKELING (PvdA)

De PvdA komt met een brede migratieaanpak en wil o.a. investeren in veilige, legale routes en toekomstperspectief in zowel de regio als in Nederland.

MIGRATIE & ONTWIKKELING (SP)

De SP is voor het aanpakken van de grondoorzaken en het verbeteren van de opvang van vluchtelingen (in de regio), maar maakt deze inzet niet concreet.

MIGRATIE & ONTWIKKELING (ChristenUnie)

ChristenUnie bepleit een brede migratieaanpak die zich o.a. richt op grondoorzaken en betere opvang in de regio, maar ook op verplichte terugkeer.

MIGRATIE & ONTWIKKELING (SGP)

SGP focust zich op het loskoppelen van migratie uit het ontwikkelingsbudget en outsourcing van opvang van vluchtelingen en asielaanvragen buiten Europa.

MIGRATIE & ONTWIKKELING (PVV)

De PVV wil de Nederlandse grenzen sluiten.

MIGRATIE & ONTWIKKELING (GroenLinks)

GroenLinks wil betere opvang in de regio en veiligere routes voor vluchtelingen, maar ook een tijdelijke visa voor arbeidsmigranten.

MIGRATIE & ONTWIKKELING (PvdD)

Een menswaardige opvang in de regio en een uitgebreide aanpak van oorzaken van de vluchtelingencrisis: dat is de inzet van de PvdD.

MIGRATIE & ONTWIKKELING (50PLUS)

50PLUS ‘staat voor een streng, rechtvaardig en humaan vreemdelingenbeleid’, maar maakt deze ambitie niet concreet.

FAIR POLITICS

FAIR POLITICS (CDA)

De geïntegreerde aanpak om mensen in ontwikkelingslanden weerbaar te maken, werkt het CDA nauwelijks uit in concrete (bekostigings) plannen.

FAIR POLITICS (D66)

D66 onderbouwt een stevig ontwikkelingsbeleid dat ook ingaat op zaken als handel en klimaat, en dat bekostigd wordt met 0,7 procent van het BNP.

FAIR POLITICS (VVD)

Nederlandse (handels)belangen staan altijd voorop bij de VVD; zo wil de partij ontwikkelingshulp voorwaardelijk maken.

FAIR POLITICS (PvdA)

Met o.a. een ministersaanpak en een toets voor nieuw beleid, wil de PvdA voorkomen dat wat we met de ene hand geven, wordt weggenomen met de andere.

FAIR POLITICS (SP)

De SP is voor ontwikkelingssamenwerking gebaseerd op ‘wederzijds begrip en respect’, maar maakt deze ambitie niet (financieel) concreet.

FAIR POLITICS (ChristenUnie)

CU wil zowel een hoger ontwikkelingsbudget als dat het beleid niet nadelig is voor ontwikkelingslanden, en stelt o.a. een beleidstoets voor.

FAIR POLITICS (SGP)

De SGP wil de belangen van ontwikkelingslanden meenemen in beleid met een impacttoets, maar blijft onduidelijk over de hoogte van het ontwikkelingsbudget.

FAIR POLITICS (PVV)

De PVV wil de Nederlandse financiering van ontwikkelingshulp stoppen.

FAIR POLITICS (GroenLinks)

Naast een verhoging en zuivering van het budget, wil GroenLinks dat internationaal beleid getoetst wordt op de gevolgen voor ontwikkelingslanden.

FAIR POLITICS (PvdD)

De PvdD houdt expliciet rekening met de kansen voor mensen in ontwikkelingslanden en wil o.a. alle beleid langs een duurzaamheidsmeetlat leggen.

FAIR POLITICS (50PLUS)

50PLUS wil zich aan internationale afspraken over ontwikkelingshulp houden en ondersteunt de Duurzame Ontwikkelingsdoelen, maar mist concrete ambitie.

Twitter

SP

HANDEL (SP)

SP is voor eerlijke handel waarvan ook de bevolking van betrokken landen profiteert, maar maakt deze ambitie weinig concreet.

Uitleg: De SP bepleit een inzet voor eerlijke handel, ‘waarvan ook de bevolking van de betrokken landen profiteert’ (p.53). Buiten het niet invoeren van TTIP, CETA en andere vrijhandelsverdragen, is het onduidelijk hoe de SP deze eerlijke handel in de praktijk wil brengen, economische ontwikkelingsmogelijkheden wil stimuleren of in hoeverre de partij de belangen van ontwikkelingslanden wil meewegen in internationale handelsverdragen. 

Citaten:

p. 53: ‘We zetten ons in voor eerlijke handel, tot wederzijds voordeel. Daarom zijn we mordicus tegen de invoering van TTIP, CETA en andere vrijhandelsverdragen die onze democratie ondermijnen en vooral gunstig zijn voor multinationals. In plaats daarvan zetten we ons in voor eerlijke handel, waarvan ook de bevolking van de betrokken landen profiteert.’

p. 57: ‘We zullen meer moeten doen om de oorzaken aan te pakken waarom mensen moeten vluchten en stoppen met schadelijk beleid en oneerlijke handel.’


KLIMAAT (SP)

De SP pleit voor ontwikkelingsbeleid gebaseerd op het Parijs Klimaatakkoord om de gevolgen van klimaatverandering te bestrijden.

Uitleg: De SP wil zich inzetten voor een duurzame samenleving door het nemen van ‘concrete en afdwingbare maatregelen, die ook voortvloeien uit het Klimaatakkoord van Parijs’ (p. 43). Concreet bepleit de SP dat er meer geïnvesteerd moet worden in windenergie, vooral op zee (p. 43).  Daarnaast wil de SP een ontwikkelingsbeleid gebaseerd op het Klimaatakkoord van Parijs en de Duurzame Ontwikkelingsdoelen om de gevolgen van klimaatverandering in ontwikkelingslanden te bestrijden (p. 58). Deze ambities worden echter niet uitgewerkt in daadkrachtige maatregelen.

Citaten:

p. 43: ‘We willen in 2050 een CO2 neutrale samenleving. Dit kunnen we bereiken door concrete en afdwingbare maatregelen, die ook voortvloeien uit het Klimaatakkoord van Parijs. Wanneer voortschrijdend inzicht, marktontwikkeling en CO2-beprijzing een hoger tempo mogelijk maken, verleggen we het einddoel naar 2040.’  

p. 43: ‘Om klimaatdoelen te halen zullen we flink meer windenergie moeten opwekken, vooral op zee, waar ook de kostprijs voor deze duurzame energie steeds lager wordt.’  

p. 58: ‘In het kader van het Klimaatakkoord en de Duurzame Ontwikkelingsdoelen zetten we ons in voor het behoud van bossen, vruchtbare bodems en biodiversiteit en de toegang van mensen tot water, voedsel en duurzame energie. Verder maken we ons hard voor goede regels rond landeigendom en voor de leefbaarheid in de snel groeiende steden. Ons land biedt kennis en expertise om de gevolgen van klimaatverandering te bestrijden en landen te ondersteunen in hun duurzame ontwikkeling.’  

VREDE & VEILIGHEID (SP)

De SP wil de huidige wapenexportregelgeving strenger naleven en wapenexport naar staten waar mensenrechten worden geschonden stoppen.

Uitleg: Als het aan de SP ligt, gaan we ‘de voorwaarden voor wapenexport strikt naleven’ (p. 59). ‘Er gaan voortaan geen wapens meer naar landen waar zich (regionale) spanningen voordoen of waar de mensenrechten worden geschonden’ (p. 59). Hierbij heeft de partij expliciete aandacht voor clustermunitie. Het is echter onduidelijk hoe vernieuwend de mensenrechtenambitie is op al bestaand beleid en hoe de SP haar gestelde ambities wil uitvoeren. 

Citaten:

p. 49: ‘We nemen het initiatief tot een internationale stop op de productie en het gebruik van wapens met verarmd uranium en we gaan scherp toezien op de naleving van het internationaal verdrag tegen clustermunitie. Nederland stuurt alle Amerikaanse kernwapens op ons grondgebied retour.’  

p. 59: ‘We gaan de voorwaarden voor wapenexport strikt naleven. Er gaan voortaan geen wapens meer naar landen waar zich (regionale) spanningen voordoen of waar de mensenrechten worden geschonden. We willen zo snel mogelijk een internationaal verbod op kernwapens. Nederland neemt daarom een voortrekkersrol in bij de VN-onderhandelingen hierover.’

BELASTINGONTWIJKING (SP)

Ook grote bedrijven en multinationals gaan voortaan hun eerlijke deel in de belastingen betalen als het aan de SP ligt.

Uitleg: De SP bepleit een stevige aanpak van belastingontduiking –en ontwijking door multinationals en brievenbusondernemingen. Iedereen moet een eerlijke bijdrage gaan leveren aan de Nederlandse samenleving. Dat wil de partij bijvoorbeeld realiseren met ‘verplichtende afspraken tussen landen in Europa’ (p. 43), door ‘geen belastingverdragen met belastingparadijzen af te sluiten’ (p. 17) en de massale ontduiking en ontwijking via Nederland aan te pakken, ‘waaronder de speciale belastingafspraken met multinationals (tax rulings)’ (p. 17). Op deze manier voorkomen we dat arme landen miljarden aan belastinginkomsten mislopen, aldus de SP.    

Citaten:

p. 6: ‘Laten we multinationals voortaan gewoon belasting betalen, voeren we een extra belasting in voor miljonairs en gaan de lasten voor mensen met een middeninkomen en lager inkomen omlaag.’

p. 17: ‘Ook grote bedrijven en multinationals gaan voortaan hun eerlijke deel in de belastingen betalen. Ontduiking van de belastingen pakken we aan, waaronder ook de speciale belastingafspraken met multinationals (tax rulings). Daarmee zorgen we ervoor dat iedereen een eerlijke bijdrage gaat leveren aan onze samenleving. We sluiten geen nieuwe belastingverdragen met belastingparadijzen en zeggen bestaande verdragen met belastingparadijzen op. We stoppen direct met Nederland als belastingparadijs.’

p. 18: ‘De vennootschapsbelasting in EU-landen wordt steeds verder verlaagd om met elkaar te concurreren, we moeten stoppen met deze race-to-the-bottom.’

p. 43: ‘Belastingontwijking door multinationals en brievenbusondernemingen worden aangepakt, door verplichtende afspraken tussen landen in Europa.’

p. 58: ‘Belastingontwijking pakken we aan, in de eerste plaats de massale ontwijking via Nederland. Op deze manier voorkomen we dat niet alleen Nederland maar ook arme landen miljarden aan belastinginkomsten mislopen.’ 


EERLIJK WERK (SP)

De SP besteedt in haar verkiezingsprogramma geen aandacht aan eerlijk werk wereldwijd.

Uitleg: De SP gaat in het verkiezingsprogramma nauwelijks in op maatschappelijk verantwoord ondernemen en arbeidsomstandigheden wereldwijd. Alleen banken worden ter verantwoording geroepen over de maatschappelijke gevolgen van hun leningen (p. 17).

Citaten:

p. 17: ‘Banken moeten meer verantwoording afleggen over de maatschappelijke consequenties van de leningen die ze verstrekken.’

MIGRATIE & ONTWIKKELING (SP)

De SP is voor het aanpakken van de grondoorzaken en het verbeteren van de opvang van vluchtelingen (in de regio), maar maakt deze inzet niet concreet.

Uitleg: In het verkiezingsprogramma van de SP blijft migratie beperkt tot vluchtelingen. De SP benadrukt de noodzaak om grondoorzaken van migratie aan te pakken en legt daarbij de link met schadelijk beleid en oneerlijke handel. ‘Ook moeten we zorgen dat mensen goed worden opgevangen: in de regio, in Europa en in Nederland’ (p. 57), bijvoorbeeld met aanmeldcentra op aan de Europese buitengrenzen en het bieden van een menswaardig bestaan. ‘De EU draagt hierin zorg voor veilige routes’ (p. 57), aldus de partij. Het is echter onduidelijk hoe de SP deze ambities wil uitvoeren. 

Citaten:

p. 57: ‘Tientallen miljoenen mensen wonen niet meer thuis, vanwege oorlog en armoede, ziekte en natuurrampen. We zullen meer moeten doen om de oorzaken aan te pakken waarom mensen moeten vluchten en stoppen met schadelijk beleid en oneerlijke handel. We moeten snel reageren als hulp geboden is en zorgen dat mensen goed worden opgevangen, in de regio, in Europa en in ons land. De opvang in de regio’s rond conflicten barst uit zijn voegen. Vluchtelingen die langdurig verdreven zijn van huis en haard moeten een menswaardig bestaan kunnen opbouwen. Daarnaast moeten we mensensmokkelaars de wind uit de zeilen nemen en meer werk maken van hervestiging.’  

p. 57: ‘We zetten ons in om het Vluchtelingenverdrag te respecteren en in praktijk te brengen. Samen met andere landen zetten we aanmeldcentra op aan de Europese buitengrenzen, waar vluchtelingen zich moeten melden. Als aangetoond is dat vluchtelingen recht hebben op verblijf, worden zij eerlijk verdeeld over alle landen van de Europese Unie. De EU draagt zorg voor een veilige route en gaat door met redden op zee.’


FAIR POLITICS (SP)

De SP is voor ontwikkelingssamenwerking gebaseerd op ‘wederzijds begrip en respect’, maar maakt deze ambitie niet (financieel) concreet.

Uitleg: De SP wil zich specifiek concentreren op ontwikkelingssamenwerking met landen in Afrika, waarbij ‘wederzijds begrip en respect voor elkaars cultuur en historie voorop staan’ (p. 57). De Duurzame Ontwikkelingsdoelen vormen hier een ondersteuning van de speerpunten van dit door de SP beoogde ontwikkelingssamenwerkingsbeleid: ‘het behoud van bossen, vruchtbare bodems en biodiversiteit en de toegang van mensen tot water, voedsel en duurzame energie, goede regels rond landeigendom en voor de leefbaarheid in de snel groeiende steden’ (p. 58).

De partij gaat niet in op de belangen van ontwikkelingslanden in ander beleid dan ontwikkelingssamenwerking. Ook is het onduidelijk hoeveel budget (percentage van het BNP) de SP aan haar ontwikkelingssamenwerkingsbeleid wil besteden.

Citaten

p. 57: ‘We bieden altijd noodhulp, waar en wanneer dat nodig is. Daarnaast concentreren we ons specifiek op ontwikkelingssamenwerking met landen in Afrika. Hierbij staat wederzijds begrip en respect voor elkaars cultuur en historie voorop. Daarmee nemen we afscheid van de postkoloniale werkwijze, waarin paternalisme en schuldgevoel om voorrang streden.’

p. 58: ‘In het kader van het Klimaatakkoord en de Duurzame Ontwikkelingsdoelen zetten we ons in voor het behoud van bossen, vruchtbare bodems en biodiversiteit en de toegang van mensen tot water, voedsel en duurzame energie. Verder maken we ons hard voor goede regels rond landeigendom en voor de leefbaar­heid in de snel groeiende steden. Ons land biedt kennis en expertise om de gevolgen van klimaatverande­ring te bestrijden en landen te ondersteunen in hun duurzame ontwikkeling.’