Politici in Nederland en de Europese Unie nemen te vaak beslissingen die belangen van ontwikkelingslanden schaden. Dat moet veranderen. Fair Politics wil dat landen niet worden belemmerd, maar de ruimte krijgen om zich te ontwikkelen.

Fair Taxes: een einde aan belastingontwijking

Beleidsaanbevelingen

  • De Nederlandse regering moet zoals de motie-Vendrik voorschrijft het Nederlandse belastingbeleid doorlichten op,  belastingontwijking en ontduiking door multinationale ondernemingen in Nederland en de gevolgen ervan voor ontwikkelingslanden. Er is momenteel nog teveel onduidelijkheid omtrent de cijfers om echt een goed beeld te krijgen.
  • Door het gebrek aan transparantie en informatie is het onmogelijk om te controleren hoe bedrijven hun geldstromen beheren, waardoor praktijken als transfer pricing moeilijk te bestrijden zijn. De Minister van Financiën moet zich daarom bij de EU en de International Accounting Standards Board inzetten voor de invoer van country-by-country reporting.
  • De Minister van Financiën moet aandringen bij de OESO dat deze de modelconventie voor TIEAs herziet. Nederland moet ook blijven aandringen op controle op uitvoering van de TIEAs in ontwikkelingslanden en landen hierin technisch ondersteunen, samen met het Ministerie van Buitenlandse Zaken. Een multilaterale aanpak in plaats van het huidige bilaterale uitgangspunt zou er daarnaast voor zorgen dat ontwikkelingslanden ook zwaardere verdragen kunnen ondertekenen.
  • Nederland moet haar verdragsbeleid ten aanzien van ontwikkelingslanden tegen het licht houden. In de toekomst moet Nederland alleen verdragen afsluiten als er sprake is van substantiële economische belangen voor beide partijen.

Achtergrond

Netwerk:

De FMS is binnen het Fair Politics programma lid van Tax Justice Nederland. Op de website van Tax Justice Nederland vind je alles wat je wilt weten over de rol van het Nederlandse belastingstelsel bij belastingontwijking door multinationals:

www.taxjustice.nl 

Onderzoek:

Partners binnen dit netwerk hebben verschillende rapporten over belastingontwijking gepubliceerd, waaronder:

  • Even it Up: Time to End Extreme Inequality: Rapport van Oxfam International over hoe de groeiende ongelijkheid in de wereld het gevolg is van verkeerde beleidskeuzes en o.a. belastingontwijking van multinationals.
  • Business Among Friends: Rapport van Oxfam International waaruit blijkt dat ontwikkelingslanden miljarden mislopen door belastingontwijking van multinationals. Daarnaast pleit Oxfam er in dit rapport voor om ontwikkelingslanden te betrekken bij de onderhandelingen over belastinghervormingen in de G20.
  • Sweet Nothings: Rapport van ActionAid dat laat zien hoe het kan dat een grote multinational, door het gebruik van belastingverdragen met bijvoorbeeld Nederland, geen belasting betaalt.
  • De Nederlandse Route: Een rapport van Oxfam Novib over de gevolgen van belastingontwijking voor ontwikkelingslanden en welke rol Nederland hierbij speelt.
  • Should the Netherlands sign tax treaties with developing countries: Dit rapport van SOMO gaat in op de vraag of Nederland belastingverdragen met ontwikkelingslanden moet sluiten en wat de impact van zulke verdragen is voor de ontwikkelingslanden.
  • Giving with one hand and taking with the other: Rapport van SOMO over wat verschillende Europese landen, waaronder Nederland, doet om belastingontwijking tegen te gaan en wat hun posities zijn ten opzichte van EU beleid.
  • The BEPS Process: Failing to Deliver for Developing Countries: Rapport van ActionAid over wat het BEPS proces (Base Erosion and Profit Shifting) doet om belastingontwijking tegen te gaan en hoe dit beter kan.
  • Double Taxation Treaties in Uganda: Rapport van ActionAid dat benadrukt dat dubbele belastingverdragen belastingontwijking in ontwikkelingslanden zoals Oegana gemakkelijker maken.

In november 2013 heeft Francis Weyzig (Universiteit Utrecht) onderzoek gedaan naar het effect van het Nederlandse belastingbeleid op ontwikkelingslanden. Lees hier deze IOB-studie "Evaluation issues in financing for development".

In februari 2014 hebben Christian Aid en Tax Justice Network Africa hun rapport “Africa rising? Inequalities and the essential role of fair taxation” gepubliceerd. 

In de Coherentiemonitor 'Coherent Beleid voor Ontwikkeling - The Next Level' is ook een hoofdstuk te vinden over belastingontwijking en tax justice. Hier vind je de Coherentiemonitor. Fair Politics ontwikkelde de Coherentiemonitor in samenwerking met Partos en Woord en Daad.

Documentaire:

In maart 2013 heeft Tegenlicht een documentaire over belastingontwijking uitgezonden: De Tax Free Tour. In de uitzending wordt de kijker meegenomen op reis naar verschillende belastingparadijzen om een antwoord te krijgen op een simpele vraag: "Waar betalen multinationals belasting en hoeveel?" Bekijk hier de documentaire.

Interview:

Eind december 2013 interviewde Fair Politics dr. Dereje Alemayehu, directeur van het Tax Justice Africa Network. Lees het interview hier.